Likidite

Elinde bir daire ve aynı değerde mevduat olduğunu düşün. Yarın acil nakde ihtiyacın olsa mevduatı hemen çekersin, daireyi satmak ise haftalar sürer ve belki indirim yapman gerekir. İki varlık arasındaki bu farkın adı likiditedir.

İşletme açısından likidite

Muhasebede likidite, şirketin bir yıl içinde ödeyeceği borçları dönen varlıklarıyla karşılayabilme gücü olarak ölçülür. Kullanılan başlıca oranlar şunlardır:

• Cari oran: Dönen varlıklar / Kısa vadeli yükümlülükler
• Asit-test oranı: (Dönen varlıklar − Stoklar) / Kısa vadeli yükümlülükler
• Nakit oranı: (Nakit + Menkul kıymetler) / Kısa vadeli yükümlülükler

Örnek

Dönen varlıkları 500.000 TL, stokları 200.000 TL ve kısa vadeli borçları 250.000 TL olan bir şirketin cari oranı 500.000 / 250.000 = 2,0; asit-test oranı ise 300.000 / 250.000 = 1,2'dir. Stoklar hemen satılamayabileceği için asit-test oranı daha temkinli bir tablo çizer. Hangi değerin yeterli sayılacağı sektöre göre değişir; hızlı dönen perakendede düşük oranlar normal olabilir.

Piyasa likiditesi

Borsada likidite, bir hissenin fiyatı fazla oynatmadan alınıp satılabilmesini anlatır. İşlem hacmi yüksek, alış-satış fiyat farkı dar olan kağıtlar likittir. Düşük likiditeli bir hissede büyük bir emir fiyatı kendi aleyhine hareket ettirebilir.

Kârlılıkla farkı

Kâr eden bir şirket bile alacaklarını tahsil edemediği için nakit sıkıntısına düşebilir. Kârlılık uzun vadeli başarıyı, likidite ise bugünkü ödeme gücünü gösterir. Kişisel finansta acil durum fonunun mevduat gibi likit araçlarda tutulması önerisi de bu ayrımdan gelir.

Bilanço kalemlerinden oranları hesaplamak için cari oran ve asit-test oranı aracını, dönem içi para giriş çıkışlarını görmek için nakit akışı hesaplayıcısını kullanabilirsin.