Ürik asit
Kısa tanım
Vücutta pürin adı verilen maddelerin yıkımı sonucu oluşan ve çoğunlukla böbreklerle atılan son üründür; kandaki düzeyi biyokimya tahlillerinde ölçülür.
Diğer adları: Serum ürik asit, Ürat
Hücrelerin DNA ve RNA'sında bulunan pürin bazları, hücre yenilenmesi sırasında ve besinlerle alındığında parçalanır. İnsanda bu yıkımın son ürünü ürik asittir; birçok memelide bulunan ve ürik asidi daha da parçalayan enzim insanda yoktur. Ürik asidin yaklaşık üçte ikisi böbreklerle, kalanı bağırsak yoluyla atılır.
Birim dönüşümü
Türkiye'de sonuç çoğunlukla mg/dL, birçok Avrupa ülkesinde ise µmol/L olarak verilir. Dönüşüm: µmol/L = mg/dL × 59,48. Örnek: 6,5 mg/dL ürik asit yaklaşık 387 µmol/L'ye karşılık gelir. Yurt dışında yapılan bir tahlili karşılaştırırken bu dönüşümü laboratuvar değeri birim dönüştürücüsüyle yapabilirsin.
Neden önemlidir?
Ürik asit kanda belirli bir düzeyin üzerinde çözünmez hâle gelir; fizyolojik koşullarda bu eşik yaklaşık 6,8 mg/dL kabul edilir. Bu düzeyin üzerinde eklemlerde ve böbreklerde kristal birikimi riski artar. Referans aralığı cinsiyete ve laboratuvara göre değişir; kadınlarda menopoz öncesinde genellikle daha düşüktür.
Düzeyi etkileyen başlıca etkenler:
- Sakatat, kırmızı et, bazı deniz ürünleri gibi pürinden zengin besinler.
- Alkol, özellikle bira, ve fruktozla tatlandırılmış içecekler.
- Yetersiz sıvı alımı; günlük ihtiyacını günlük su ihtiyacı hesaplamasıyla tahmin edebilirsin.
- Fazla kilo; kilonun boya göre durumunu vücut kitle endeksi gösterir.
- Bazı ilaçlar ve böbreklerin atım kapasitesi.
Tek bir yüksek sonuç tanı anlamına gelmez; ölçüm koşulları ve diğer bulgularla birlikte değerlendirilir. Bu metin genel bilgi amaçlıdır; tahlil sonucunu hekiminle konuşmalısın.