Glasgow koma skalası
Kısa tanım
Göz açma, sözel yanıt ve motor yanıtı puanlayarak bilinç düzeyini 3 ile 15 arasında bir sayıyla ifade eden klinik ölçek.
Diğer adları: GKS, GCS, Glasgow koma skoru
Kafa travması geçiren ya da bilinci bulanıklaşan bir hastayı değerlendiren sağlık ekibi, durumu "uykulu" gibi öznel sözcükler yerine ortak bir dille anlatmak ister. 1974'te Glasgow'da geliştirilen Glasgow koma skalası bu ortak dili sağlar ve acil servislerde, yoğun bakımlarda ve ambulanslarda yaygın biçimde kullanılır.
Üç bileşen
- Göz açma (E), 1-4 puan: kendiliğinden açar 4, sesle 3, ağrılı uyaranla 2, hiç açmaz 1.
- Sözel yanıt (V), 1-5 puan: oryante 5, konfüze 4, uygunsuz kelimeler 3, anlamsız sesler 2, yanıt yok 1.
- Motor yanıt (M), 1-6 puan: emirlere uyar 6, ağrıyı lokalize eder 5, ağrıdan çeker 4, anormal fleksiyon 3, ekstansiyon 2, yanıt yok 1.
Toplam puan
Üç puan toplanır; en düşük 3, en yüksek 15'tir. Örneğin sesle gözünü açan (3), konfüze konuşan (4) ve ağrıyı lokalize eden (5) bir hastanın skoru 12'dir ve kayıtlara E3V4M5 diye yazılır. Bileşenleri tek tek seçerek skoru Glasgow koma skalası hesaplama aracında oluşturabilirsin.
Yorum
- 13-15: hafif bilinç etkilenmesi,
- 9-12: orta,
- 8 ve altı: ağır; hava yolu güvenliği açısından genellikle kritik eşik kabul edilir.
Uygulamada dikkat
Entübe ya da yüz travması nedeniyle konuşamayan hastada sözel puan değerlendirilemez; bu durum "VT" gibi işaretlerle belirtilir. Sedatif ilaçlar, alkol ve hipotermi skoru düşürebilir. Bu yüzden toplamın yanında bileşenlerin ayrı ayrı kaydedilmesi daha fazla bilgi verir. Zaman içindeki değişim tek bir ölçümden daha anlamlıdır: iki puanlık düşüş, yeniden değerlendirme gerektiren bir uyarıdır.
Benzer ölçeklerle ilişkisi
Yenidoğanın ilk dakikalardaki durumunu değerlendiren Apgar skoru da benzer mantıkla birkaç bileşeni puanlar; ancak amacı ve uygulandığı hasta grubu tamamen farklıdır. Bu sayfadaki bilgiler eğitim amaçlıdır, klinik kararın yerini tutmaz.