Uluslararası birim
Kısa tanım
Vitaminler, hormonlar ve bazı ilaçlar için kütle yerine biyolojik etkinliğe göre tanımlanan ölçü birimidir; her madde için kütle karşılığı farklıdır.
Diğer adları: IU, Uluslararası ünite
Takviye ürünlerinin etiketinde "1.000 IU D vitamini" gibi ifadeler görürsün. IU (International Unit, uluslararası birim) bir kütle birimi değil, biyolojik etkinliğe dayalı bir birimdir. Bir maddenin birkaç farklı formu farklı güçte etki gösterebildiği için miktarı gram yerine etkisine göre ifade etmek gerekmiştir.
Neden her madde için farklı?
1 IU'nun kaç mikrograma karşılık geldiği maddeden maddeye değişir; bu yüzden IU değerleri farklı vitaminler arasında karşılaştırılamaz. Sık kullanılan dönüşümler:
- D vitamini: 1 µg = 40 IU; 1 IU = 0,025 µg. 1.000 IU = 25 µg.
- A vitamini (retinol): 1 IU = 0,3 µg retinol. Beta-karotenden gelen A vitamini için dönüşüm farklıdır.
- E vitamini: Doğal (d-alfa-tokoferol) ve sentetik (dl-alfa-tokoferol) formlar için katsayılar farklıdır; 1 mg doğal form yaklaşık 1,49 IU'dur.
Örnek: Etiketinde 2.000 IU D3 yazan bir ürün 50 µg D vitamini içerir. Avrupa'daki etiketlerde aynı ürün "50 µg" diye yazılabilir. Dönüşümleri vitamin IU dönüştürücüsüyle yapabilirsin.
Etiket okurken dikkat
Birçok ülkede etiketler IU'dan mikrogram ya da miligrama geçiş yapmıştır; aynı ürünün farklı ülkelerdeki etiketleri farklı birimler gösterebilir. Kan tahlillerinde ise vitamin düzeyi IU ile değil ng/mL ya da nmol/L ile verilir; bu birimler arasında geçiş için laboratuvar değeri dönüştürücüsünü kullanabilirsin. İnsülin gibi ilaçlardaki "ünite" kavramı da benzer bir etkinlik birimidir. Takviye ve ilaç kullanımı kişiye özel değerlendirme gerektirir; doz için hekimine ya da eczacına danışmalısın.