C ve Ç harfiyle başlayan terimler

C ve Ç harfiyle başlayan 47 terimin kısa tanımları alfabetik sırayla. Terime tıklayınca formül, örnek, ilgili araçlar ve benzer terimler açılır.

Bu harfte ara

C ile başlayanlar (21)

Canlı ağırlık Canlı kilo, Hayvanın canlı ağırlığı: Çiftlik hayvanlarının kesimden önce, yaşarken tartılan toplam ağırlığıdır; besi performansı, yem ihtiyacı ve satış fiyatının hesaplanmasında temel ölçüdür.
Cari fiyat Nominal fiyat, Cari fiyatlarla değer: Bir mal, hizmet ya da ekonomik büyüklüğün ölçüldüğü dönemin kendi fiyatlarıyla ifade edilen değeridir; enflasyon etkisini de içerir.
Cari getiri Current yield, Kupon getirisi oranı: Cari getiri, bir tahvilin yıllık kupon ödemesinin güncel piyasa fiyatına oranıdır ve yatırımcının bugün ödediği fiyat üzerinden yıllık faiz gelirini gösterir.
Cari oran Current ratio: Cari oran, bir işletmenin dönen varlıklarının kısa vadeli yabancı kaynaklarına bölünmesiyle bulunan ve bir yıl içindeki borç ödeme gücünü gösteren likidite oranıdır.
Cebir Algebra: Cebir, bilinmeyen ya da değişken nicelikleri harf ve sembollerle gösterip bunlar arasındaki ilişkileri denklem ve işlem kurallarıyla inceleyen matematik dalıdır.
Cebri icra Zorla icra, İcra takibi: Borcunu kendiliğinden ödemeyen borçludan alacağın devletin icra daireleri aracılığıyla, gerekirse haciz ve satış yoluyla zorla tahsil edilmesidir.
Celsius Santigrat, Derece Celsius: Suyun deniz seviyesindeki donma noktasını yaklaşık 0, kaynama noktasını yaklaşık 100 derece kabul eden ve günlük hayatta en yaygın kullanılan sıcaklık ölçeğidir.
Cenin Fetüs, Fetus: Gebeliğin yaklaşık 9. haftasından (döllenmeden sonraki 8. hafta) doğuma kadar anne karnında gelişen bebeğe verilen addır; öncesinde embriyo olarak adlandırılır.
Ceza puanı Trafik ceza puanı, Ehliyet ceza puanı: Trafik kurallarını ihlal eden sürücülerin hanesine işlenen ve bir yıl içinde 100’e ulaştığında sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasına yol açan puandır.
Churn oranı Müşteri kayıp oranı, Müşteri terk oranı: Churn oranı, belirli bir dönemin başındaki müşterilerden dönem içinde hizmeti bırakanların yüzdesidir; abonelik işlerinin en kritik sağlık göstergelerinden biridir.
Cıva milimetresi mmHg, Torr: Bir milimetre yüksekliğindeki cıva sütununun tabanına yaptığı basınca eşit olan basınç birimidir; tansiyon ölçümünde ve meteorolojide kullanılır.
Cihaz kayıt harcı IMEI kayıt harcı, Telefon kayıt harcı: Yurt dışından kişisel kullanım için getirilen cep telefonu ve benzeri cihazların Türkiye’deki mobil şebekelerde kullanılabilmesi için IMEI numarasının kaydı sırasında ödenen harçtır.
Ciro Hasılat, Satış hasılatı: Ciro, bir işletmenin belirli bir dönemde mal ve hizmet satışlarından elde ettiği, giderler düşülmeden önceki toplam gelir tutarıdır.
Coğrafi koordinat Enlem ve boylam, GPS koordinatı: Dünya üzerindeki bir noktanın konumunu ekvatora göre enlem ve başlangıç meridyenine göre boylam açılarıyla belirten konum bilgisidir.
Cohen d etki büyüklüğü Cohen's d, Cohen d: Cohen d etki büyüklüğü, iki grup ortalaması arasındaki farkı ortak standart sapmaya bölerek farkın pratik büyüklüğünü birimden bağımsız biçimde ifade eden ölçüdür.
Collatz sanısı 3n + 1 problemi, Collatz problemi: Collatz sanısı, herhangi bir pozitif tam sayıdan başlayıp çiftse ikiye bölme, tekse üçle çarpıp bir ekleme kuralı uygulandığında dizinin her zaman 1'e ulaşacağını öne süren çözülmemiş problemdir.
Compa oranı Compa-ratio, Ücret konumu oranı: Compa oranı, bir çalışanın maaşının, pozisyonunun ücret bandındaki orta nokta ya da piyasa referans değerine bölünmesiyle bulunan ücret konumlandırma göstergesidir.
Coulomb yasası Coulomb kanunu, Elektrostatik kuvvet yasası: İki noktasal elektrik yükü arasındaki çekme ya da itme kuvvetinin yüklerin çarpımıyla doğru, aralarındaki uzaklığın karesiyle ters orantılı olduğunu söyleyen yasadır.
Cronbach alfa katsayısı Cronbach alfa, Cronbach's alpha: Cronbach alfa katsayısı, bir ölçek ya da anketteki maddelerin aynı yapıyı ne ölçüde tutarlı biçimde ölçtüğünü gösteren iç tutarlılık güvenirlik katsayısıdır.
Cumhuriyet altını Ata altın, Ata lira: Cumhuriyet altını, Darphane tarafından basılan, üzerinde Atatürk portresi bulunan, 22 ayar ve yaklaşık 7,216 gram ağırlığındaki sikke altındır.
Curie Ci, Küri: Radyoaktif bir maddenin aktivitesini ölçen eski bir birimdir; saniyede 3,7 × 10¹⁰ bozunmaya eşittir ve bugün yerini SI birimi becquerel’e bırakmıştır.

Ç ile başlayanlar (26)

Çalışan devir oranı Personel devir hızı, İşgücü devir oranı: Çalışan devir oranı, belirli bir dönemde işten ayrılan çalışan sayısının o dönemdeki ortalama çalışan sayısına oranıdır ve yüzde olarak ifade edilir.
Çalışma süresi İş süresi, Haftalık çalışma süresi: Çalışma süresi, işçinin işte geçirdiği ve İş Kanunu'na göre genel olarak haftada en çok 45 saat olarak belirlenen süredir.
Çap Diyametre, Kutur: Çap, bir çember ya da küre üzerindeki iki noktayı birleştirip merkezden geçen doğru parçasının uzunluğudur ve yarıçapın iki katına eşittir.
Çapraz kur Çapraz döviz kuru, Cross kur: Çapraz kur, iki yabancı paranın birbirine karşı değerinin, ortak bir üçüncü para birimi üzerinden hesaplanmasıyla bulunan döviz kurudur.
Çarpanlara ayırma Faktörlere ayırma, Çarpanlarına ayırma: Çarpanlara ayırma, bir sayıyı ya da cebirsel ifadeyi, çarpımı kendisini veren daha basit çarpanlar biçiminde yazma işlemidir.
Çarpıklık Skewness, Asimetri katsayısı: Çarpıklık, bir dağılımın ortalamaya göre ne kadar asimetrik olduğunu ve uzun kuyruğunun hangi yöne uzandığını gösteren istatistiksel ölçüdür.
Çarpım tablosu Kerrat cetveli: Çarpım tablosu, genellikle 1'den 10'a kadar sayıların birbirleriyle çarpımlarını satır ve sütunlar halinde gösteren temel aritmetik tablosudur.
Çarpışma Esnek çarpışma, Esnek olmayan çarpışma: Çarpışma, iki ya da daha fazla cismin kısa süreli etkileşimle birbirine kuvvet uyguladığı olaydır; bu süreçte toplam momentum korunur.
Çatı eğimi Çatı meyli, Çatı açısı: Çatı eğimi, çatı yüzeyinin yatay mesafe boyunca ne kadar yükseldiğini gösteren orandır; yüzde, derece ya da yükseklik/yatay oranı olarak ifade edilir.
Çek Banka çeki: Çek, keşidecinin bankasına, belirli bir tutarı lehtara ya da hamile ödemesi için yazılı ve koşulsuz talimat verdiği kambiyo senedidir.
Çekme kapasitesi Römork çekme kapasitesi, Azami çekilebilir yük: Çekme kapasitesi, bir aracın üreticinin izin verdiği sınırlar içinde güvenle çekebileceği en yüksek römork ya da karavan ağırlığıdır.
Çember Daire çevresi eğrisi: Çember, düzlemde sabit bir noktaya (merkez) eşit uzaklıktaki noktaların oluşturduğu kapalı eğridir; bu sabit uzaklığa yarıçap denir.
Çevre Çevre uzunluğu, Perimetre: Çevre, düzlemdeki kapalı bir şeklin sınırını oluşturan kenarların ya da eğrinin toplam uzunluğudur ve uzunluk birimiyle ölçülür.
Çevrel çember Çevrel daire, Dış teğet çember: Çevrel çember, bir üçgenin ya da çokgenin bütün köşelerinden geçen çemberdir; merkezi kenarların orta dikmelerinin kesiştiği noktadır.
Çeyrek altın Çeyrek: Çeyrek altın, Türkiye'de darphanede basılan, 22 ayar ve yaklaşık 1,75 gram brüt ağırlıktaki ziynet ve birikim amaçlı altın paradır.
Çeyrek dönem Mali çeyrek, Q1, Q2, Q3, Q4: Çeyrek dönem, takvim ya da mali yılın üçer aylık dört eşit parçasından biridir; Q1, Q2, Q3 ve Q4 olarak kısaltılır.
Çeyrekler açıklığı IQR, Interquartile range: Çeyrekler açıklığı (IQR), sıralı bir veri setinde üçüncü çeyrek (Q3) ile birinci çeyrek (Q1) arasındaki farktır; verinin ortadaki yarısının yayılımını gösterir.
Çığ yöntemi Borç çığı yöntemi, Avalanche yöntemi: Çığ yöntemi, birden fazla borcu kapatırken tüm borçların asgari ödemesini yapıp artan parayı her zaman faiz oranı en yüksek borca yatırma stratejisidir.
Çift faktöriyel Yarı faktöriyel, n!!: Çift faktöriyel (n!!), n'den başlayıp ikişer azalarak aynı tek-çift yapısındaki pozitif tam sayıların çarpımıdır; örneğin 7!! = 7 × 5 × 3 × 1.
Çifte vergilendirme Çift vergilendirme, Mükerrer vergilendirme: Çifte vergilendirme, aynı gelirin aynı dönemde iki farklı ülke tarafından ya da aynı ülkede iki ayrı aşamada vergilendirilmesidir.
Çimento dozajı Beton dozajı, Dozlu beton: Çimento dozajı, 1 metreküp betonun içinde kaç kilogram çimento bulunduğunu gösteren değerdir; örneğin 300 dozlu beton, metreküpte 300 kg çimento içerir.
Çizgisel hız Doğrusal hız, Teğetsel hız: Çizgisel hız, dairesel hareket eden bir noktanın çember üzerinde birim zamanda aldığı yoldur; açısal hız ile yarıçapın çarpımına eşittir (v = ω·r).
Çokgen Poligon: Çokgen, düzlemde en az üç doğru parçasının uç uca eklenmesiyle oluşan kapalı şekildir; üçgen, dörtgen, beşgen ve altıgen birer çokgendir.
Çökelme hızı Çökme hızı, Stokes hızı: Çökelme hızı, bir akışkan içindeki katı parçacığın yer çekimi etkisiyle dibe doğru inerken ulaştığı sabit hızdır; küçük parçacıklarda Stokes yasasıyla hesaplanır.
Çözelti Homojen karışım: Çözelti, bir maddenin (çözünen) başka bir madde (çözücü) içinde moleküler düzeyde dağılarak oluşturduğu homojen karışımdır.
Çözünürlük Ekran çözünürlüğü, Görüntü çözünürlüğü: Çözünürlük, bir ekranın ya da dijital görüntünün yatay ve dikey kaç pikselden oluştuğunu gösteren ölçüdür; 1920 × 1080 gibi yazılır.