Çevre
Kısa tanım
Çevre, düzlemdeki kapalı bir şeklin sınırını oluşturan kenarların ya da eğrinin toplam uzunluğudur ve uzunluk birimiyle ölçülür.
Diğer adları: Çevre uzunluğu, Perimetre
Bahçene çit çekeceksen ya da bir odanın süpürgeliğini alacaksan, ihtiyacın olan şey alan değil çevre bilgisidir. Çevre, bir şeklin etrafını bir kez dolaşan yolun uzunluğudur; birimi metre, santimetre gibi uzunluk birimleridir.
Temel formüller
- Kare:
Ç = 4a - Dikdörtgen:
Ç = 2(a + b) - Üçgen:
Ç = a + b + c - Daire:
Ç = 2πr(dairenin çevresine çember uzunluğu da denir) - Düzgün çokgen:
Ç = n × a
Örnek
6 m × 4 m ölçülerinde bir odanın çevresi 2 × (6 + 4) = 20 m'dir. 0,9 m genişliğinde bir kapı boşluğu düşersen süpürgelik için 19,1 m yeterli olur; kesim payı için biraz fazlasını almak mantıklıdır. Yarıçapı 3 m olan dairesel bir havuzun çevresi ise 2 × π × 3 ≈ 18,85 m eder.
Alan ile karıştırma
Çevre ile alan farklı şeyleri ölçer ve birbirine bağlı değildir. 1 × 9 m ve 3 × 3 m dikdörtgenlerin alanı aynıdır (9 m²), ama çevreleri 20 m ve 12 m'dir. Aynı çevreye sahip dikdörtgenler arasında alanı en büyük olan karedir; tüm şekiller arasında ise daire. Bu yüzden çit malzemesinden tasarruf etmek isteyenler kareye yakın planlar seçer.
Pratik ipuçları
- Bütün kenarları aynı birime çevirmeden toplama yapma.
- Düzensiz bir arsada kenarları tek tek ölçüp topla; köşe koordinatların varsa iki nokta arası uzaklık formülüyle de bulabilirsin.
- Elips gibi eğrisel şekillerde çevre için yaklaşık formüller kullanılır.
Farklı şekilleri tek ekranda denemek için çevre hesaplama aracını, oda ve arsa gibi dörtgenler için de dikdörtgen alan ve çevre hesaplamayı kullanabilirsin.