Alacak devir hızı

Vadeli satış yapan bir firma için satış rakamı tek başına yeterli değildir; asıl soru, paranın kasaya ne zaman girdiğidir. Alacak devir hızı bu soruya cevap verir: ortalama alacak bakiyesi bir dönem içinde kaç kez tahsil edilip yenileniyor?

Formüller

Ortalama alacak = (Dönem başı alacak + Dönem sonu alacak) / 2

Alacak devir hızı = Kredili net satışlar / Ortalama alacak

Ortalama tahsil süresi (gün) = 365 / Alacak devir hızı

Örnek

Yıllık kredili satışları 1.200.000 TL, dönem başı alacakları 100.000 TL, dönem sonu alacakları 140.000 TL olan bir işletmede ortalama alacak 120.000 TL'dir. Devir hızı 1.200.000 / 120.000 = 10, ortalama tahsil süresi 365 / 10 = 36,5 gündür. Yani müşteriler faturaları ortalama bir ay ve birkaç gün içinde ödüyor. Kendi verilerinle alacak devir süresi hesaplamasını yapabilirsin.

Nasıl yorumlanır?

Devir hızı yüksek ve tahsil süresi kısaysa nakit akışı rahattır. Tahsil süresi, müşterilere tanıdığın ortalama vadeden belirgin uzunsa geciken ödemeler ya da şüpheli alacaklar birikiyor olabilir. Oranı yıllar içinde ve aynı sektördeki firmalarla kıyaslamak, tek bir rakamdan çok daha fazlasını anlatır.

Dikkat edilecek noktalar

• Peşin satışlar formüle girerse oran olduğundan iyi görünür; mümkünse yalnızca kredili satışları kullan.
• Mevsimsel işlerde yıl sonu bakiyesi yanıltıcı olabilir; aylık ortalamalar daha sağlıklıdır.
• Uzun tahsil süresi, kısa vadeli borç ödeme gücünü de zayıflatır; bu nedenle likidite oranlarıyla birlikte okunmalıdır.