Tevkifat

Normalde KDV'yi faturayı kesen satıcı tahsil eder ve beyan eder. Bazı işlemlerde ise devlet, tahsilatı güvenceye almak için bu sorumluluğun bir bölümünü alıcıya yükler. Bu kesme işlemine tevkifat denir; kelime anlamı 'alıkoyma'dır.

KDV tevkifatı nasıl işler?

Faturada KDV tam olarak hesaplanır, ama alıcı bu verginin mevzuatta belirtilen kesrini (örneğin 2/10, 5/10, 7/10 ya da 9/10) satıcıya ödemez; bu kısmı 2 No.lu KDV beyannamesiyle kendisi beyan eder. Kalan KDV'yi satıcıya öder, satıcı da bunu kendi beyannamesine yazar.

Rakamlı örnek

KDV hariç 100.000 TL'lik bir hizmet alımında KDV oranının %20, tevkifat oranının 5/10 olduğunu varsayalım. Hesaplanan KDV 20.000 TL'dir. Bunun 10.000 TL'sini alıcı vergi dairesine yatırır; satıcıya ise 100.000 + 10.000 = 110.000 TL ödenir. Faturanın genel toplamı 120.000 TL görünse de 10.000 TL'lik kısım satıcının hesabına hiç girmez. Hangi işin hangi orana tabi olduğuna göre tutarları KDV tevkifatı hesaplama aracında görebilirsin.

Tam ve kısmi tevkifat

• Tam tevkifat: KDV'nin tamamı alıcı tarafından beyan edilir; örneğin yurt dışından alınan bazı hizmetlerde (sorumlu sıfatıyla beyan).
• Kısmi tevkifat: Yapım işleri, temizlik, güvenlik, işgücü temin hizmetleri gibi tebliğde sayılan işlemlerde belirli bir kesir kesilir.

Gelir vergisi tevkifatı ile farkı

Tevkifat yalnızca KDV'ye özgü değildir. Gelir Vergisi Kanunu'na göre ücret, serbest meslek kazancı ya da kira ödemelerinde ödeme yapanın kestiği vergiye de tevkifat (stopaj) denir. Örneğin bir serbest meslek erbabına ödeme yaparken yapılan kesintiyi serbest meslek makbuzu hesabında görebilirsin. İki uygulamanın mantığı aynıdır: vergiyi kaynağında yakalamak.

Dikkat

Tevkifat oranları ve kapsamdaki işler tebliğlerle değişebilir; fatura keserken güncel listeyi kontrol etmek ve faturada tevkifat kodunu doğru yazmak gerekir.