Marjinal vergi oranı
Kısa tanım
Artan oranlı bir vergi tarifesinde kazanılan bir sonraki liraya uygulanan vergi oranıdır; gelirin girdiği en üst dilimin oranına eşittir.
Diğer adları: Son dilim vergi oranı, Marjinal oran
Türkiye'de gelir vergisi artan oranlıdır: gelir yükseldikçe her ek dilime daha yüksek oran uygulanır. Bu sistemde iki ayrı oran konuşulur ve sık karıştırılır. Marjinal oran kazandığın bir sonraki liraya uygulanan orandır; ortalama (efektif) oran ise ödediğin toplam verginin toplam gelirine oranıdır.
Nasıl çalışır?
Dilim sisteminde her oran yalnızca o dilime giren kısma uygulanır. Örnek olarak 2026 ücret tarifesinin ilk dilimleri şöyledir: 190.000 TL'ye kadar %15, 400.000 TL'ye kadar olan kısım %20, 1.500.000 TL'ye kadar olan kısım %27. Yıllık vergi matrahı 500.000 TL olan bir çalışan için hesap şöyledir: 190.000 × %15 = 28.500 TL, sonraki 210.000 × %20 = 42.000 TL, kalan 100.000 × %27 = 27.000 TL. Toplam vergi 97.500 TL'dir.
- Marjinal oran: %27 (bir lira daha kazansa 27 kuruşu vergiye gider).
- Ortalama oran: 97.500 / 500.000 = %19,5.
Güncel dilimlerle hesap için gelir vergisi hesaplamasını kullanabilirsin.
Üst dilime geçmek maaşı düşürür mü?
Yıllık toplamda hayır: yüksek oran yalnızca üst dilime giren kısma uygulanır, önceki kısımlar eski oranında kalır. Ancak ücretlilerde vergi aylık kümülatif matrahla hesaplandığı için yılın son aylarında üst dilime geçildikçe aylık net maaş, brüt aynı kalsa bile düşer. Ay ay neti brütten nete maaş hesaplamasında görebilirsin.
Kararlarda neden önemli?
Ek iş, prim ya da kira geliri gibi kararlarda ek gelirin ne kadarının cebe kalacağını marjinal oran belirler. Şirketleşme kararında da marjinal gelir vergisi oranı kurumlar vergisi ve kâr dağıtım stopajıyla karşılaştırılır; bu kıyası şahıs mı limited mi karşılaştırmasıyla yapabilirsin. Dilim tutarları her yıl güncellenir; bu metin bilgilendirme amaçlıdır.