Molarite

Laboratuvarda bir şişenin üzerinde "0,1 M HCl" yazıyorsa, o çözeltinin her litresinde 0,1 mol hidroklorik asit bulunur. Kimyada en çok kullanılan derişim birimi olan bu ölçüye molarite denir.

Formül

M = n / V. n çözünen maddenin mol sayısı, V çözeltinin litre cinsinden hacmidir. Dikkat: payda çözücünün değil, hazırlanan çözeltinin toplam hacmidir.

Hazırlama örneği

500 mL, 0,4 M sodyum klorür çözeltisi hazırlamak istiyorsun. Gereken mol: 0,4 × 0,5 = 0,2 mol. NaCl'nin molar kütlesi yaklaşık 58,44 g/mol olduğundan 0,2 × 58,44 ≈ 11,69 g tuz tartılır. Tuz önce bir miktar suda çözülür, sonra balonjojede toplam hacim 500 mL'ye tamamlanır. Tuzu doğrudan 500 mL suya eklemek, son hacim biraz farklı olacağı için tam 0,4 M vermez.

Seyreltme hesabı

Derişik bir stok çözeltiden seyreltik çözelti hazırlarken mol sayısı değişmez: M₁·V₁ = M₂·V₂. 2 M stoktan 250 mL, 0,5 M çözelti için V₁ = 0,5 × 250 / 2 = 62,5 mL stok alınır ve hacim 250 mL'ye tamamlanır.

Molalite ile farkı

Molalite çözünenin mol sayısını kilogram çözücüye böler. Sıvıların hacmi sıcaklıkla değiştiği için molarite de sıcaklıkla biraz değişir; molalite ise değişmez. Seyreltik sulu çözeltilerde iki değer birbirine çok yakındır.

Dikkat edilecek noktalar

• mL cinsinden hacmi litreye çevirmeyi unutmak sonucu 1.000 kat saptırır.
• Sulu asit gibi hidrat formundaki ya da saflığı %100 olmayan maddelerde etiket değerleriyle düzeltme yapılmalıdır.
• İyonik bileşikler çözündüğünde iyon derişimi, formül birimi derişiminden farklıdır: 0,1 M CaCl₂ çözeltisinde Cl⁻ derişimi 0,2 M'dir.

Mol, hacim ve derişim arasında geçiş yapmak için molarite hesaplama aracını, stok çözeltiden seyreltme için seyreltme hesaplayıcısını kullanabilirsin.