S ve Ş harfiyle başlayan terimler

S ve Ş harfiyle başlayan 51 terimin kısa tanımları alfabetik sırayla. Terime tıklayınca formül, örnek, ilgili araçlar ve benzer terimler açılır.

Bu harfte ara

S ile başlayanlar (30)

Satın alma gücü paritesi SGP, PPP: Satın alma gücü paritesi, aynı mal ve hizmet sepetinin farklı ülkelerde aynı maliyete gelmesini sağlayan teorik döviz kurunu ifade eder.
Schwarzschild yarıçapı Olay ufku yarıçapı, Kütleçekim yarıçapı: Schwarzschild yarıçapı, belirli bir kütlenin kara delik oluşturması için sıkıştırılması gereken küre yarıçapıdır ve r = 2GM/c² ile hesaplanır.
Semantik sürümleme Semver, Anlamsal sürümleme: Semantik sürümleme, yazılım sürümlerini MAJOR.MINOR.PATCH biçiminde numaralandırarak her değişikliğin uyumluluğa etkisini sürüm numarasıyla anlatan kuraldır.
Sepet ortalaması Ortalama sipariş değeri, AOV: Sepet ortalaması, belirli bir dönemdeki toplam satış gelirinin sipariş sayısına bölünmesiyle bulunan, sipariş başına ortalama harcama tutarıdır.
Serbest düşme Serbest düşüş: Serbest düşme, bir cismin yalnızca yerçekiminin etkisiyle, hava direnci ihmal edilerek sabit ivmeyle aşağı doğru hareket etmesidir.
Serbest meslek makbuzu SMM, E-serbest meslek makbuzu: Serbest meslek makbuzu, avukat, mimar, danışman gibi serbest meslek erbabının verdiği hizmet karşılığında düzenlediği vergi usul belgesidir.
Seri bağlantı Seri devre, Seri bağlama: Seri bağlantı, devre elemanlarının uç uca eklenerek tek bir akım yolu oluşturmasıdır; tüm elemanlardan aynı akım geçer, gerilim ise aralarında paylaşılır.
Sermaye artırımı Bedelli sermaye artırımı, Bedelsiz sermaye artırımı: Sermaye artırımı, bir şirketin esas sermayesini yeni pay çıkararak büyütmesidir; ortaklardan para alınırsa bedelli, iç kaynaklardan yapılırsa bedelsiz olur.
Servis seviyesi Hizmet düzeyi, Döngü servis seviyesi: Servis seviyesi, stok yönetiminde bir sipariş döngüsünde stoksuz kalmama olasılığıdır ve emniyet stoğunun ne kadar olacağını doğrudan belirler.
Ses hızı Sesin yayılma hızı: Ses hızı, ses dalgasının bir ortamda birim zamanda aldığı yoldur; havada 20 °C'de yaklaşık 343 m/s'dir ve ortamın türüne ve sıcaklığına bağlıdır.
Seyreltme Dilüsyon, Sulandırma: Seyreltme, bir çözeltiye çözücü ekleyerek çözünen madde miktarını değiştirmeden derişimini düşürme işlemidir; C₁V₁ = C₂V₂ bağıntısıyla hesaplanır.
Sharpe oranı Sharpe rasyosu, Sharpe ratio: Sharpe oranı, bir yatırımın risksiz getirinin üzerinde sağladığı fazla getiriyi oynaklığına bölerek risk başına getiriyi ölçen orandır.
Sıkıştırma oranı Kompresyon oranı, Compression ratio: Sıkıştırma oranı, içten yanmalı motorda pistonun en alt noktadayken silindir hacminin, en üst noktadayken kalan yanma odası hacmine oranıdır.
Sigma seviyesi Altı Sigma, Six Sigma: Sigma seviyesi, bir sürecin hata üretme sıklığını standart sapma cinsinden ifade eden kalite ölçüsüdür; 6 sigma milyonda yaklaşık 3,4 hataya karşılık gelir.
Sigortalılık süresi Sigorta başlangıç tarihi, Sigortalılık başlangıcı: Sigortalılık süresi, kişinin ilk kez zorunlu sigortalı olduğu tarihten itibaren geçen zamandır ve emeklilik şartlarından birini oluşturur.
Sinüs teoremi Sinüs kuralı, Sinüs yasası: Sinüs teoremi, her üçgende bir kenarın karşısındaki açının sinüsüne oranının sabit olduğunu ve bu oranın çevrel çemberin çapına eşit olduğunu söyler.
Snell yasası Kırılma yasası, Snell-Descartes yasası: Snell yasası, ışığın iki ortam arasından geçerken kırılma açısını, ortamların kırılma indisleriyle n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ bağıntısıyla açıklar.
Sosyal güvenlik destek primi SGDP, Emekli çalışan primi: Sosyal güvenlik destek primi, emekli aylığı alırken çalışmaya devam eden kişiler için işçi ve işveren payı olarak ödenen özel bir SGK primidir.
Standart hata Ortalamanın standart hatası, SE: Standart hata, örneklemden hesaplanan ortalamanın gerçek anakütle ortalamasından ne kadar sapabileceğini gösteren belirsizlik ölçüsüdür.
Standart sapma Ölçünlü sapma, Sigma: Standart sapma, bir veri kümesindeki değerlerin ortalama etrafında ne kadar yayıldığını, verinin kendi biriminde gösteren dağılım ölçüsüdür.
Stefan-Boltzmann yasası Stefan yasası, Kara cisim ışıması yasası: Stefan-Boltzmann yasası, bir cismin birim yüzeyden yaydığı toplam ışıma gücünün mutlak sıcaklığının dördüncü kuvvetiyle orantılı olduğunu söyler.
Stok devir hızı Stok devir oranı, Envanter devir hızı: Stok devir hızı, bir işletmenin ortalama stokunu bir dönem içinde kaç kez satıp yenilediğini gösteren orandır; satılan malın maliyeti ortalama stoka bölünür.
Stokes yasası Stokes sürükleme yasası: Stokes yasası, viskoz bir akışkan içinde yavaş hareket eden küresel parçacığa etki eden sürükleme kuvvetini ve buradan çökelme hızını verir.
Stokiyometri Kimyasal hesaplamalar, Mol hesabı: Stokiyometri, kimyasal tepkimeye giren ve oluşan maddelerin miktarları arasındaki nicel ilişkileri denkleştirilmiş denklem ve mol kavramıyla hesaplar.
Stopaj Kaynakta kesinti, Vergi kesintisi: Stopaj, gelir vergisinin geliri elde edenden değil, ödemeyi yapan kişi veya kurum tarafından ödeme anında kesilip vergi dairesine yatırılmasıdır.
Su sertliği Sert su, Kireçli su: Su sertliği, suda çözünmüş kalsiyum ve magnezyum iyonlarının miktarıdır; genellikle CaCO₃ eşdeğeri mg/L veya Fransız ve Alman sertlik derecesiyle ifade edilir.
Subnet maskesi Alt ağ maskesi, Netmask: Subnet maskesi, bir IP adresinin hangi bitlerinin ağı, hangi bitlerinin o ağdaki cihazı gösterdiğini belirleyen 32 bitlik değerdir.
Sürekli bileşik faiz Sürekli faiz, Kesintisiz bileşik faiz: Sürekli bileşik faiz, faizin anaparaya sonsuz kısa aralıklarla eklendiği varsayımıyla A = P·e^(rt) formülüyle hesaplanan teorik bileşik faizdir.
Sürtünme kuvveti Sürtünme, Sürtünme katsayısı: Sürtünme kuvveti, birbirine temas eden iki yüzey arasında harekete veya hareket eğilimine karşı koyan ve yüzeye paralel etki eden kuvvettir.
Sürükleme kuvveti Hava direnci, Aerodinamik direnç: Sürükleme kuvveti, bir cisim akışkan içinde hareket ederken akışkanın harekete ters yönde uyguladığı ve hızın karesiyle artan direnç kuvvetidir.

Ş ile başlayanlar (21)

Şafak Şafak sayma, Askerlik şafağı: Askerlikte terhise kalan gün sayısını anlatan halk deyimidir; “şafak 30” askerin 30 sabah daha uyanacağı anlamına gelir.
Şafak vakti Fecr, Tan vakti: Güneş doğmadan önce ufuk çizgisinin ilk aydınlanmaya başladığı andır; dini takvimlerde imsak vaktinin belirlenmesinde kullanılır.
Şahıs şirketi Şahıs işletmesi, Tek kişilik işletme: Tek bir gerçek kişinin kendi adına kurduğu, kazancı gelir vergisine tabi olan ve sahibinin borçlarından sınırsız sorumlu olduğu işletmedir.
Şapka bedeni Şapka ölçüsü, Şapka numarası: Şapkanın baş çevresine göre ölçüsünü gösteren değerdir; Avrupa’da santimetre cinsinden baş çevresi, ABD’de inç bazlı numara kullanılır.
Şarj durumu SoC, Batarya doluluk oranı: Bir bataryada o anda kalan kullanılabilir enerjinin toplam kapasiteye oranıdır ve yüzde olarak ifade edilir.
Şarj süresi Dolum süresi: Bir bataryanın belirli bir doluluktan istenen doluluğa çıkması için geçen süredir; kapasite, şarj gücü ve verime bağlıdır.
Şarj verimi Şarj kaybı, Şarj verimliliği: Şebekeden çekilen elektrik enerjisinin ne kadarının bataryada depolanabildiğini gösteren orandır; kalan kısım ısı olarak kaybolur.
Şartlı olasılık Koşullu olasılık: Bir olayın, başka bir olayın gerçekleştiği bilindiğinde ortaya çıkma olasılığıdır; P(A|B) biçiminde yazılır.
Şartlı tahliye Koşullu salıverilme: Hapis cezasının kanunda belirtilen kısmını iyi halli olarak çeken hükümlünün, kalan süreyi denetim altında dışarıda geçirmek üzere salıverilmesidir.
Şebeke bağlantılı güneş sistemi On-grid güneş sistemi, Şebekeye bağlı GES: Güneş panellerinin ürettiği elektriği evde kullanan, fazlasını elektrik şebekesine veren ve eksik kaldığında şebekeden çeken sistemdir.
Şebeke frekansı Şebeke frekansı (Hz), Hat frekansı: Elektrik şebekesindeki alternatif akımın saniyedeki yön değiştirme döngüsü sayısıdır; Türkiye ve Avrupa’da 50 Hz, Kuzey Amerika’da 60 Hz’dir.
Şeker oranı Brix derecesi, Briks: Bir çözeltideki çözünmüş şekerin kütlece yüzdesidir; gıdada genellikle Brix (°Bx) olarak ölçülür ve 100 gram çözeltideki gram şekeri gösterir.
Şekil değiştirme Birim şekil değiştirme, Gerinim: Bir cismin yük altında boyundaki değişimin ilk boyuna oranıdır; birimsizdir ve malzemenin ne kadar uzadığını ya da kısaldığını gösterir.
Şerefiye Şerefiye farkı, Konum primi: Bir taşınmazın kat, cephe, manzara ya da konum gibi özellikleri nedeniyle aynı projedeki benzer birimlere göre daha yüksek fiyatlandırılmasını sağlayan değer farkıdır.
Şev eğimi Şev açısı, Kazı şevi: Bir kazı ya da dolgu kenarındaki eğimli yüzeyin yatay mesafesinin düşey yüksekliğe oranıdır; 1:1, 1,5:1 gibi oranlarla ya da derece olarak ifade edilir.
Şifre entropisi Parola entropisi, Şifre gücü: Bir şifrenin tahmin edilmesinin ne kadar zor olduğunu bit cinsinden ölçen değerdir; karakter havuzu ve şifre uzunluğuna bağlıdır.
Şifreleme Kriptografi, Encryption: Bir metni ya da veriyi anahtar olmadan okunamayacak hâle getiren, anahtar sahibinin ise geri çözebildiği dönüştürme işlemidir.
Şirket değerlemesi Firma değerlemesi, İşletme değerlemesi: Bir şirketin bugünkü ekonomik değerinin nakit akışları, benzer şirket çarpanları ya da varlıkları esas alınarak tahmin edilmesidir.
Şirket kuruluş masrafları Kuruluş giderleri, Şirket açılış maliyeti: Bir şirketin tüzel kişilik kazanıp faaliyete başlayabilmesi için ödenen tescil, noter, oda, harç, sermaye ve danışmanlık giderlerinin toplamıdır.
Şufa hakkı Önalım hakkı, Yasal önalım hakkı: Paylı mülkiyette bir paydaşın payını üçüncü kişiye satması durumunda diğer paydaşların aynı koşullarla o payı satın alabilme hakkıdır.
Şüpheli alacak Şüpheli ticari alacak: Vadesinde tahsil edilemeyen ve dava ya da icra takibine konu olan ticari alacaktır; Vergi Usul Kanunu’na göre karşılık ayrılarak gider yazılabilir.