Seri bağlantı

Eski tip yılbaşı ışıklarında tek bir ampul yandığında bütün dizinin sönmesi seri bağlantının en bilinen sonucudur. Elemanlar zincir halkaları gibi art arda dizildiği için akımın izleyebileceği tek bir yol vardır; bir halka koptuğunda devre açılır.

Seri bağlantının kuralları

• Her elemandan aynı akım geçer.
• Kaynak gerilimi, elemanlar arasında dirençleriyle orantılı olarak bölünür.
• Dirençler doğrudan toplanır: R = R₁ + R₂ + R₃ + …

Örnek

100 Ω, 220 Ω ve 330 Ω'luk üç direnç seri bağlanıp 12 V'luk kaynağa takılırsa toplam direnç 650 Ω olur. Devre akımı 12 / 650 ≈ 18,5 mA'dir. 330 Ω'un üzerindeki gerilim 0,0185 × 330 ≈ 6,1 V olur; en büyük direnç gerilimin en büyük payını alır. Bu ilke gerilim bölücü devrelerin temelidir. Karışık devreleri seri paralel direnç hesaplama aracıyla çözebilirsin.

Paralel bağlantıyla karşılaştırma

Paralel bağlantıda elemanlar aynı iki nokta arasına yan yana bağlanır; gerilim ortaktır, akım bölünür ve eşdeğer direnç 1/R = 1/R₁ + 1/R₂ + … ile bulunur. 100 Ω ile 220 Ω paralel bağlanırsa sonuç 68,75 Ω olur; eşdeğer direnç her zaman en küçük dirençten küçüktür. Evlerdeki prizler paralel bağlıdır, bu yüzden bir cihazı kapatman diğerlerini etkilemez.

Kondansatör ve bobinlerde

Bobinler dirençler gibi seride toplanır. Kondansatörlerde ise kural tersine döner: seri bağlantıda 1/C = 1/C₁ + 1/C₂ kullanılır, paralel bağlantıda kapasiteler toplanır. 10 µF ile 22 µF seri bağlanırsa eşdeğer değer yaklaşık 6,9 µF olur. Bu hesap için kondansatör aracını kullanabilirsin.

Piller ve dikkat edilecek noktalar

Piller seri bağlandığında gerilimleri toplanır, kapasite (mAh) aynı kalır; dört adet 1,5 V pil 6 V verir. Paralelde ise gerilim sabit kalıp kapasite artar. Seri bağlı hücrelerin kapasiteleri farklıysa zayıf hücre önce boşalır ve aşırı deşarj olabilir; bu yüzden batarya paketlerinde eş hücreler kullanılır.