Jeneratör

Elektrik kesildiğinde hastanelerin, şantiyelerin ve sitelerin ışıklarını yakan makine bir jeneratördür. Teknik olarak bir dizel ya da benzinli motorun döndürdüğü alternatör, manyetik alan içinde dönen sargılarda gerilim üretir. Motor ve alternatörün birlikte oluşturduğu üniteye jeneratör seti ya da elektrojen grup denir.

kVA ile kW farkı

Jeneratörler genellikle kVA (görünür güç) ile etiketlenir. Cihazların gerçek tükettiği güç ise kW'tır (aktif güç). İkisi güç faktörüyle bağlanır: kW = kVA × cos φ. Jeneratörlerde standart güç faktörü 0,8 kabul edilir; yani 10 kVA'lık bir jeneratör yaklaşık 8 kW aktif yük taşır. Birimler arası dönüşüm için güç dönüştürücü kullanılabilir.

Kapasite nasıl seçilir?

• Aynı anda çalışacak cihazların güçlerini topla (çalışma gücü).
• Buzdolabı, pompa, klima gibi motorlu cihazların kalkış anında birkaç kat güç çektiğini hesaba kat. En büyük motorun ek kalkış gücünü toplama ekle.
• Sonucu güç faktörüne bölerek kVA'ya çevir ve gelecekteki eklemeler için bir yedek pay bırak.

Örnek: Toplam çalışma gücü 3,65 kW, en büyük motorun kalkışıyla tepe güç 6,65 kW olsun. 6,65 / 0,8 ≈ 8,3 kVA eder; %25 yedek payla yaklaşık 10,4 kVA'lık bir jeneratör uygun olur. Kendi cihaz listeni jeneratör kapasitesi aracına girebilirsin.

Dikkat edilecek noktalar

• Jeneratörü sürekli tam yükte çalıştırmak ömrünü kısaltır; uzun süreli kullanımda yükü kapasitenin altında tutmak önerilir.
• Etiketteki “stand-by” (yedek) güç ile “prime” (sürekli) güç farklıdır; sürekli kullanımda daha düşük olan prime değere bakılmalıdır.
• Bina tesisatına bağlantı, şebekeye geri besleme olmaması için transfer panosu üzerinden yapılmalıdır.
• Egzoz gazı karbonmonoksit içerir; kapalı alanda çalıştırmak hayati tehlike yaratır.