Üç fazlı bir yükün gücü ve akımı
Sanayide motorlar, kompresörler ve büyük ısıtıcılar genellikle üç fazla beslenir. 3 faz güç hesaplama aracı hat arası gerilimi, hat akımını ve güç faktörünü girdiğinde aktif gücü (kW), görünür gücü (kVA) ve reaktif gücü (kVAr) birlikte verir. Bulunacak değeri akım olarak değiştirdiğinde ise bilinen bir güç için her fazdan ne kadar akım çekileceğini hesaplar; şalter ve kablo seçimine hazırlık yaparken bu iki yön de işine yarar.
Kullanılan formüller: P = √3 × U × I × cos φ ve S = √3 × U × I. Reaktif güç Q = √(S² − P²) ile bulunur. Faz gerilimi, hat arası gerilimin √3’e bölünmesiyle elde edilir; 400 V’luk şebekede bu yaklaşık 231 V’tur.
Örnek: 400 V’luk şebekede her fazdan 10 A çeken ve güç faktörü 0,85 olan bir motor düşün. Görünür güç 1,732 × 400 × 10 ≈ 6,93 kVA, aktif güç 6,93 × 0,85 ≈ 5,89 kW, reaktif güç ise yaklaşık 3,65 kVAr olur. Tersine, 11 kW’lık bir motorun aynı koşullarda çekeceği akım 11.000 / (1,732 × 400 × 0,85) ≈ 18,7 A’dir. Motor etiketindeki gücün mile verilen mekanik güç olduğunu, elektriksel girişin verim kadar daha yüksek olacağını unutma.
Sık yapılan hata, tek faz formülünü üç faza uygulamak ya da faz gerilimiyle hat gerilimini karıştırmaktır. Dengesiz yüklerde her fazın akımı ayrı ölçülmeli, en yüklü faz esas alınmalıdır. Kompanzasyonla akımı düşürmek için güç faktörü hesabına, doğru iletken boyutu için kablo kesiti aracına geçebilirsin. Şebeke kesintisinde bu yükü taşıyacak yedek kaynak gerekiyorsa jeneratör kapasitesi hesaplayıcısı doğru bir başlangıçtır.