U ve Ü harfiyle başlayan terimler

U ve Ü harfiyle başlayan 42 terimin kısa tanımları alfabetik sırayla. Terime tıklayınca formül, örnek, ilgili araçlar ve benzer terimler açılır.

Bu harfte ara

U ile başlayanlar (21)

U değeri Isıl geçirgenlik katsayısı, Isı geçirgenlik katsayısı: U değeri, bir yapı elemanından birim alanda ve iç-dış sıcaklık farkının her bir derecesi için geçen ısı miktarıdır; birimi W/m²K'dir ve düşük olması iyi yalıtımı gösterir.
Uç hız: Bir akışkan içinde düşen cismin, sürükleme kuvveti ağırlığına eşitlendiğinde ulaştığı ve daha fazla artmayan sabit hızdır.
Uçuş süresi Blok süre, Havada kalma süresi: Bir uçağın kalkış noktasından varış noktasına kadar geçen süredir; havayolları tarifelerinde genellikle kapıdan kapıya geçen blok süre olarak verilir.
Ufuk mesafesi Görüş ufku, Ufka uzaklık: Ufuk mesafesi, belli bir yükseklikteki gözlemcinin Dünya'nın eğriliği nedeniyle görebildiği en uzak yer yüzeyi noktasına olan uzaklıktır.
Uluslararası banka hesap numarası IBAN: Bir banka hesabını ülke, banka ve hesap bilgileriyle uluslararası standart biçimde tanımlayan, içinde kontrol basamakları bulunan hesap numarasıdır.
Uluslararası birim IU, Uluslararası ünite: Vitaminler, hormonlar ve bazı ilaçlar için kütle yerine biyolojik etkinliğe göre tanımlanan ölçü birimidir; her madde için kütle karşılığı farklıdır.
Uluslararası standart kitap numarası ISBN: Yayımlanan her kitabı ve baskısını dünya genelinde tek olarak tanımlayan, 13 haneli ve son hanesi kontrol basamağı olan numaradır.
Uluslararası ticari terimler Incoterms, Teslim şekilleri: Uluslararası Ticaret Odası’nın yayımladığı ve dış ticarette malın teslim noktasını, masrafların ve risklerin alıcı ile satıcı arasında nasıl paylaşıldığını belirleyen standart kurallardır.
Unix zaman damgası Unix timestamp, Epoch zamanı: Unix zaman damgası, 1 Ocak 1970 00:00:00 UTC anından bu yana geçen saniye sayısıdır ve bilgisayar sistemlerinde tarih-saat bilgisini tek bir tam sayıyla tutar.
URL kodlaması Yüzde kodlaması, Percent-encoding: Bir web adresinde özel anlamı olan ya da izin verilmeyen karakterlerin yüzde işareti ve onaltılık bayt değeriyle (%20 gibi) yazılmasını sağlayan kodlama yöntemidir.
Usulsüzlük cezası Genel usulsüzlük cezası, Özel usulsüzlük cezası: Vergi kanunlarının şekle ve usule ilişkin hükümlerine uyulmaması hâlinde, vergi kaybı olup olmadığına bakılmaksızın kesilen vergi cezasıdır.
UTF-8 UTF-8 kodlaması, Unicode dönüşüm biçimi: Unicode’daki tüm karakterleri 1 ile 4 bayt arasında değişen uzunlukta kodlayan ve web’de en yaygın kullanılan karakter kodlama standardıdır.
UTM parametresi UTM kodu, UTM etiketi: UTM parametresi, bir bağlantının sonuna eklenen ve ziyaretçinin hangi kaynak, ortam ve kampanyadan geldiğini analiz araçlarına bildiren etiketlerdir.
Uyku borcu Uyku açığı, Uyku eksikliği: Uyku borcu, vücudunun ihtiyaç duyduğu uyku süresi ile gerçekte uyuduğun süre arasındaki farkın günler boyunca birikmesiyle oluşan toplam uyku açığıdır.
Uyku döngüsü Uyku evreleri, Uyku siklusu: Uyku döngüsü, gece boyunca birkaç kez tekrarlanan, hafif uyku, derin uyku ve REM evrelerinden oluşan yaklaşık 90 dakikalık uyku birimidir.
Uzlaşma Vergi uzlaşması, Tarhiyat sonrası uzlaşma: Vergi idaresi ile mükellefin, tarh edilen vergi ve kesilen cezalar üzerinde görüşerek dava yoluna gitmeden anlaşmaya varmasını sağlayan idari süreçtir.
Uzlaştırma Ceza uzlaştırması, Uzlaştırma (CMK): Ceza muhakemesinde belirli suçlarda şüpheli ile mağdurun, tarafsız bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşarak davanın açılmasını ya da devamını önleyebildiği alternatif çözüm yoludur.
Uzun bölme Bölme işlemi algoritması, Kağıt üzerinde bölme: Uzun bölme, büyük bir sayıyı başka bir sayıya basamak basamak bölerek bölümü ve kalanı kağıt üzerinde bulmaya yarayan adım adım yöntemdir.
Uzun çarpma Basamaklı çarpma, Alt alta çarpma: Uzun çarpma, çok basamaklı iki sayıyı alt alta yazıp çarpanın her basamağı için ara çarpımları bulduktan sonra bunları toplayarak sonucu elde etme yöntemidir.
Uzun pozisyon Long pozisyon, Alış pozisyonu: Bir varlığın fiyatının yükseleceği beklentisiyle o varlığı satın alarak ya da vadeli sözleşmede alıcı tarafta yer alarak açılan pozisyondur.
Uzunluk Mesafe ölçüsü, Boy: İki nokta arasındaki mesafeyi ifade eden temel fiziksel büyüklüktür; SI birimi metredir ve ışığın boşlukta belirli bir sürede aldığı yola göre tanımlanır.

Ü ile başlayanlar (21)

Ücret Maaş, İşçilik ücreti: Bir kimseye bir iş karşılığında işveren ya da üçüncü kişilerce sağlanan ve para ile ödenen tutardır; brüt ve net olarak iki biçimde ifade edilir.
Üçgen Üç kenarlı çokgen: Aynı doğru üzerinde olmayan üç noktanın birleştirilmesiyle oluşan, üç kenarı ve iç açıları toplamı 180° olan kapalı geometrik şekildir.
Üçgen eşitsizliği Üçgen eşitsizliği kuralı: Bir üçgende herhangi bir kenarın, diğer iki kenarın toplamından küçük ve farkının mutlak değerinden büyük olması gerektiğini söyleyen kuraldır.
Üçlü kural Basit üçlü kural, Orantı kuralı: Aralarında doğru ya da ters orantı bulunan iki büyüklükte üç değer biliniyorken dördüncü bilinmeyeni bulma yöntemidir.
Üçüncü derece denklem Kübik denklem: En yüksek dereceli terimi x³ olan ax³ + bx² + cx + d = 0 biçimindeki polinom denklemdir; en az bir reel kökü vardır.
Üniversite eğitim fonu Eğitim birikimi, Eğitim fonu: Bir çocuğun gelecekteki üniversite masraflarını karşılamak amacıyla yıllar öncesinden düzenli birikim yapılarak oluşturulan yatırım fonudur.
Üniversite not ortalaması GANO, Genel ağırlıklı not ortalaması: Üniversitede alınan derslerin harf notlarının katsayıları ile kredi ya da AKTS değerlerinin ağırlıklı ortalamasıdır; genellikle 4’lük sistemde ifade edilir.
Ünlü uyumu Büyük ünlü uyumu, Küçük ünlü uyumu: Türkçede bir kelimedeki ünlülerin kalınlık-incelik ve düzlük-yuvarlaklık bakımından birbirine uyması kuralıdır.
Üre Kan üresi, Üre azotu: Proteinlerin yıkımı sonucu karaciğerde oluşan ve böbreklerle atılan azotlu bir atık maddedir; kandaki düzeyi rutin biyokimya tahlillerinde ölçülür.
Üreme hızı Bakteriyel üreme hızı, Çoğalma hızı: Bir mikroorganizma topluluğunun birim zamanda ne kadar çoğaldığını gösterir; genellikle sayının ikiye katlandığı süre (generasyon süresi) ile ifade edilir.
Üretici fiyat endeksi ÜFE, Yurt içi üretici fiyat endeksi: Üreticilerin ürettikleri malları ilk satış noktasında hangi fiyatlarla sattığını izleyen ve TÜİK tarafından aylık yayımlanan fiyat endeksidir.
Üretim maliyeti İmalat maliyeti, Mamul maliyeti: Bir ürünün üretilmesi için katlanılan direkt ilk madde-malzeme, direkt işçilik ve genel üretim giderlerinin toplamıdır.
Üretim verimliliği Prodüktivite, Üretkenlik: Üretilen çıktı miktarının bu çıktı için kullanılan girdiye (işgücü, makine saati, malzeme, enerji) oranıdır.
Ürik asit Serum ürik asit, Ürat: Vücutta pürin adı verilen maddelerin yıkımı sonucu oluşan ve çoğunlukla böbreklerle atılan son üründür; kandaki düzeyi biyokimya tahlillerinde ölçülür.
Ürün fiyatlandırması Fiyatlandırma, Satış fiyatı belirleme: Bir ürünün satış fiyatının maliyet, hedef kâr, rakip fiyatları ve müşterinin ödemeye razı olduğu değer dikkate alınarak belirlenmesidir.
Üslü sayı Üs, Üstel ifade: Bir sayının kendisiyle belirli sayıda çarpılmasının kısa gösterimidir; aⁿ ifadesinde a taban, n üs (kuvvet) olarak adlandırılır.
Üstel büyüme Üstel artış, Eksponansiyel büyüme: Bir büyüklüğün her dönemde mevcut değerinin sabit bir oranı kadar artmasıdır; artış miktarı zamanla hızlanır ve grafiği yukarı doğru kıvrılır.
Üstel dağılım Eksponansiyel dağılım: Rastgele ve bağımsız olarak gerçekleşen olaylar arasında geçen bekleme süresini modelleyen sürekli olasılık dağılımıdır.
Üstel düzeltme Üstel yumuşatma, Exponential smoothing: Geçmiş gözlemlere, yeniden eskiye doğru üstel olarak azalan ağırlıklar vererek bir sonraki dönemin değerini tahmin eden zaman serisi yöntemidir.
Üstel fonksiyon Eksponansiyel fonksiyon: Değişkenin üste bulunduğu f(x) = aˣ biçimindeki fonksiyondur; a > 1 ise sürekli artar, 0 < a < 1 ise sürekli azalır ve tersi logaritma fonksiyonudur.
Üye işyeri komisyonu POS komisyonu, Sanal POS komisyonu: Kartla yapılan satışlarda bankanın ya da ödeme kuruluşunun satış tutarı üzerinden işletmeden kestiği hizmet bedelidir.