Üretim verimliliği

Aynı sayıda çalışanla daha fazla ürün çıkarmak ya da aynı ürünü daha az malzemeyle üretmek, işletmelerin rekabet gücünü belirleyen temel konudur. Verimlilik bunu ölçmenin en sade yoludur: verimlilik = çıktı / girdi.

Kısmi ve toplam verimlilik

Tek bir girdiye göre hesaplanan verimliliğe kısmi verimlilik denir. En yaygını işgücü verimliliğidir: çalışan ya da çalışma saati başına üretim. Makine verimliliği, malzeme verimliliği ve enerji verimliliği de benzer biçimde hesaplanır. Tüm girdilerin parasal değerle birleştirildiği ölçüye toplam faktör verimliliği denir.

Örnek: Bir hatta 12 kişi 8 saatlik vardiyada 1.920 parça üretiyor. İşgücü verimliliği 1.920 / (12 × 8) = 20 parça/kişi-saattir. Yeni bir fikstürle üretim 2.160 parçaya çıkarsa verimlilik 22,5'e yükselir; artış %12,5'tir. Bu hesabı üretim verimliliği hesaplamasıyla yapabilirsin.

Verimlilik ile etkinlik farkı

Verimlilik girdiyle çıktı arasındaki orandır; etkinlik ise hedefe ulaşma derecesidir. Çok hızlı ama hatalı üretim yapan bir hat yüksek verimli görünse de etkin değildir. Bu nedenle üretimde ekipmanın kullanılabilirliği, performansı ve kalite oranını birlikte çarpan Toplam Ekipman Etkinliği (OEE) yaygın biçimde kullanılır; dünya standardı genellikle %85 civarında kabul edilir. Hesabı OEE hesaplamasında bulabilirsin.

Maliyetle ilişkisi

Verimlilik arttıkça birim başına düşen işçilik ve genel gider azalır. Önceki örnekte saatlik işçilik maliyeti sabitken parça başına işçilik maliyeti yaklaşık %11 düşer. Bu etkiyi üretim maliyeti hesaplamasıyla parasal olarak görebilirsin. Verimlilik kıyaslarında aynı ürün karması ve aynı ölçü birimi kullanılmazsa sonuçlar yanıltıcı olur.