İlk geçiş verimi

Bir fabrikada günün sonunda 1.000 ürünün tamamı sevk edilmiş olabilir; ama bunların bir kısmı ara aşamalarda tamir edilmiş, yeniden boyanmış ya da düzeltilmişse, gerçek verim göründüğünden düşüktür. İlk geçiş verimi (FPY) bu gizli kaybı ortaya çıkarır.

Formül

FPY = İlk seferde hatasız geçen birim / Sürece giren birim

Birden fazla aşamalı süreçlerde her aşamanın FPY değeri çarpılarak yuvarlanmış verim (RTY, rolled throughput yield) bulunur: RTY = FPY₁ × FPY₂ × ... × FPYₙ.

Örnek

1.000 birim giriyor, 940'ı hiçbir düzeltme gerekmeden çıkıyor: FPY = %94. Süreç kesim (%98), kaynak (%96) ve boya (%95) aşamalarından oluşuyorsa RTY = 0,98 × 0,96 × 0,95 ≈ %89,4. Yani her aşama tek başına iyi görünse de, ürünlerin yaklaşık onda biri en az bir kez müdahale görüyor. Aşama verilerinle ilk geçiş verimi aracında hesap yapabilirsin.

Gizli fabrika

Yeniden işleme yapan personel, ek malzeme ve kayıp zaman, maliyet tablolarında çoğu zaman ayrı görünmez. Kalite literatüründe buna “gizli fabrika” denir. Klasik verim (çıkan sağlam ürün / giren) bu kaybı gizler çünkü tamir edilip sevk edilen ürünü de başarılı sayar. FPY ise yalnızca ilk seferde doğru olanı sayar.

Nerede kullanılır?

• Altı sigma ve yalın üretim projelerinde temel performans göstergesi olarak
• Elektronik montajda test istasyonu sonuçlarını izlemek için
• Yazılım, sigorta ve bankacılık gibi hizmet süreçlerinde “ilk seferde doğru tamamlanan işlem” oranı olarak

Müşteri hizmetlerindeki benzer ölçü, talebin tek temasta çözülme yüzdesidir; bunu ilk temasta çözüm oranı hesaplayıcısıyla izleyebilirsin.

Dikkat

FPY'yi yükseltmek için muayeneyi gevşetmek göstergeyi iyileştirir ama kaliteyi bozar. Ölçüm tanımının (neyin hata sayıldığının) dönemler arasında sabit tutulması karşılaştırmanın sağlıklı olması için şarttır.