Arabuluculuk

İşten çıkarıldığını ve tazminatını alamadığını düşün. Doğrudan iş mahkemesine dava açamazsın; önce bir arabulucuya başvurman gerekir. Taraflar, eğitimli ve tarafsız bir kişinin yönetiminde masaya oturur ve anlaşmanın yolunu arar. Bu sürece arabuluculuk denir.

İhtiyari ve zorunlu arabuluculuk

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile taraflar her türlü özel hukuk uyuşmazlığında isteğe bağlı olarak arabulucuya gidebilir. Bazı uyuşmazlıklarda ise arabuluculuk dava şartıdır; yani arabulucuya gitmeden açılan dava usulden reddedilir. Bu kapsamda başlıca alanlar şunlardır:

• İşçi-işveren uyuşmazlıkları (işçilik alacakları, işe iade)
• Ticari uyuşmazlıklarda para alacağı ve tazminat talepleri
• Belirli tutarı aşan tüketici uyuşmazlıkları
• Kira, kat mülkiyeti, komşu hakkı ve ortaklığın giderilmesi davaları

Süreç nasıl işler?

Başvuru adliyedeki arabuluculuk bürosuna yapılır ve arabulucu listeden atanır. İş uyuşmazlıklarında süreç genellikle üç haftada, ticari uyuşmazlıklarda altı haftada tamamlanır; zorunlu hallerde kısa süreli uzatma mümkündür. Anlaşma olursa imzalanan belge, icra edilebilirlik şerhiyle mahkeme kararı gibi takip edilebilir. Anlaşma olmazsa son tutanakla dava açma yolu açılır.

Ücret nasıl belirlenir?

Ücret, her yıl yayımlanan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanır. Anlaşmada ücret, anlaşılan tutar üzerinden kademeli oranlarla bulunur ve aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit ödenir. Anlaşmamada ise süreye göre sabit ücret uygulanır; zorunlu arabuluculukta ilk iki saatin ücreti devlet tarafından karşılanıp yargılama giderlerine eklenir. Kendi uyuşmazlığın için arabuluculuk ücreti hesaplayıcısını kullanabilirsin.

Dikkat edilecekler

Arabulucu karar vermez, taraflara çözüm dayatamaz; yalnızca iletişimi kolaylaştırır. Görüşmelerde söylenenler kural olarak sonradan delil olarak kullanılamaz. İşçilik alacaklarında masaya oturmadan önce kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı tutarlarını bilmek pazarlık gücünü artırır.