Yasal faiz
Kısa tanım
Taraflar arasında faiz kararlaştırılmamış ya da kararlaştırılan faiz kanuni sınırı aşmışsa uygulanan, oranı kanunla belirlenen faizdir.
Diğer adları: Kanuni faiz, Yasal faiz oranı
Bir alacak zamanında ödenmediğinde borçlu temerrüde düşer ve alacaklı faiz isteyebilir. Sözleşmede faiz oranı yazmıyorsa ne olacak? Bu boşluğu 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun doldurur ve uygulanacak orana yasal faiz denir. Mahkeme kararlarındaki ve icra takiplerindeki "yasal faiziyle birlikte" ifadesi bu oranı anlatır.
Oran nasıl belirlenir?
Yasal faiz uzun süre sabit oranlarla uygulandı: 2006'dan 2024 ortasına kadar yıllık %9, 1 Haziran 2024'ten itibaren %24 oldu. 2026'da yapılan değişiklikle oran TCMB reeskont oranına bağlandı; yasal faiz artık reeskont oranının %80'i olarak hesaplanıyor ve bu düzenlemeyle 31 Temmuz 2026'dan itibaren %31 uygulanmaya başladı. Kanun, reeskont oranında yıl içinde belirli büyüklükte bir değişiklik olması hâlinde oranın yeniden belirlenmesine de imkân tanır. Sayfanın tarih aralıklarına göre geçmiş oranlarını yasal faiz hesaplamasında görebilirsin.
Hesaplama
Yasal faiz basit faiz olarak gün esasına göre işler: faiz = anapara × oran × gün / 365. Faiz süresi içinde oran değiştiyse her dönem kendi oranıyla ayrı hesaplanır ve toplanır.
Örnek: 100.000 TL'lik alacak için 1 Ocak 2026'dan 30 Eylül 2026'ya kadar faiz isteniyor. 1 Ocak-30 Temmuz arası (211 gün) %24'ten 100.000 × 0,24 × 211 / 365 ≈ 13.874 TL, 31 Temmuz-30 Eylül arası (62 gün) %31'den yaklaşık 5.266 TL işler; toplam faiz yaklaşık 19.140 TL'dir.
Ticari işlerde fark
Ticari işlerde, sözleşmede faiz kararlaştırılmamışsa alacaklı TCMB'nin kısa vadeli avans işlemlerine uyguladığı orana göre avans (ticari temerrüt) faizi isteyebilir; bu oran genellikle yasal faizden yüksektir. Hesabı ticari temerrüt faizi hesaplamasıyla, reeskont kavramını reeskont faizi hesabında görebilirsin. Bu metin bilgilendirme amaçlıdır; davalarda uygulanacak oran ve başlangıç tarihi için bir avukata danışmalısın.