Anüite
Kısa tanım
Anüite, belirli bir süre boyunca eşit aralıklarla yapılan eşit tutarlı ödemeler dizisidir; kredi taksiti ve düzenli birikim bunun tipik örneğidir.
Diğer adları: Annuite, Eşit taksitli ödeme, Rant
Konut kredisinde her ay aynı taksiti ödemen, bireysel birikimde her ay aynı tutarı kenara koyman ya da emeklilikte düzenli aylık alman; finans dilinde hepsi anüitedir. Ortak özellikleri ödemelerin eşit olması, eşit aralıklarla yapılması ve paranın zaman değerinin bir faiz oranıyla hesaba katılmasıdır.
Formül
Bugünkü tutardan (örneğin kredi anaparasından) dönemsel ödemeyi bulmak için:
Taksit = PV × r / (1 − (1 + r)^−n)
Burada PV bugünkü değer, r dönem faizi (aylık ödemede aylık oran), n ödeme sayısıdır. Tersine, düzenli ödemelerin gelecekte ulaşacağı değer FV = Ödeme × ((1 + r)^n − 1) / r ile bulunur.
Örnek
100.000 TL, aylık yüzde 2 faiz ve 12 ay vade için (1,02)^−12 ≈ 0,7885 olur. Taksit = 100.000 × 0,02 / (1 − 0,7885) ≈ 9.456 TL. On iki taksitin toplamı yaklaşık 113.472 TL eder; aradaki fark faizdir. Farklı süre, sıklık ve ödeme zamanlarını anüite hesaplayıcısında deneyebilirsin.
Dönem sonu ve dönem başı
Ödemeler dönem sonunda yapılıyorsa olağan anüite, dönem başında yapılıyorsa peşin anüite söz konusudur. Peşin anüitede her ödeme bir dönem fazla faiz işlettiği için birikim hesabında sonuç daha yüksek, kredi hesabında taksit biraz daha düşük çıkar.
Dikkat edilecekler
Yıllık oranı 12'ye bölmek aylık nominal oranı verir; efektif oranla karıştırma. Türkiye'deki tüketici kredilerinde taksite faizin yanında BSMV ve KKDF gibi yükler de eklenir; bu nedenle gerçek maliyet için yıllık maliyet oranına bakmak gerekir. Eşit anaparalı kredilerde taksitler sabit olmadığından bu yapı anüite sayılmaz.