Nafaka
Kısa tanım
Kanunda sayılan hallerde bir kişinin, eşinin, çocuğunun ya da yakınının geçimine katkı olarak mahkeme kararıyla ödemekle yükümlü olduğu düzenli paradır.
Diğer adları: Tedbir nafakası, İştirak nafakası, Yoksulluk nafakası
Boşanma davası açıldığında ya da evlilik sona erdiğinde ekonomik açıdan zayıf kalan tarafı korumak için Türk Medeni Kanunu nafaka düzenlemesi öngörür. Nafakanın türü ve miktarı her dosyada hâkimin takdiriyle belirlenir.
Türleri
- Tedbir nafakası: Boşanma ya da ayrılık davası sürerken eşin ve çocukların geçimi için hükmedilir; dava bitene kadar geçerlidir.
- İştirak nafakası: Velayeti kendisine verilmeyen ebeveynin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılımıdır. Kural olarak çocuk ergin olana kadar sürer.
- Yoksulluk nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan eşe, diğer eşin mali gücüyle orantılı olarak bağlanır.
- Yardım nafakası: Yardım edilmediğinde yoksulluğa düşecek üstsoy, altsoy ve kardeşler için öngörülür.
Artış nasıl hesaplanır?
Mahkemeler kararda çoğunlukla nafakanın her yıl belirli bir endekse, genellikle TÜİK'in açıkladığı yıllık TÜFE değişimine göre artırılmasına hükmeder. Hesap basittir: Yeni nafaka = Mevcut nafaka × (1 + artış oranı). 10.000 TL'lik aylık nafakaya %30 artış uygulanırsa yeni tutar 13.000 TL olur. Birden fazla yıl geçtiyse her yılın oranı sırasıyla uygulanır. Hesabı nafaka artışı hesaplama aracında yapabilir, güncel enflasyon verilerini TÜFE ÜFE tablosundan görebilirsin.
Bilinmesi gerekenler
- Kararda artış hükmü yoksa ya da koşullar değiştiyse nafakanın artırılması veya azaltılması için ayrıca dava açmak gerekir.
- Ödenmeyen nafaka icra yoluyla takip edilebilir; nafaka alacakları diğer alacaklara göre öncelikli kabul edilir.
- Yoksulluk nafakası, alacaklının yeniden evlenmesi ya da ölümüyle kendiliğinden kalkar; evlilik olmaksızın fiilen birlikte yaşama gibi hallerde kaldırma davası açılabilir.
Somut durumunda hangi nafakanın, ne kadar süreyle uygulanacağı için bir avukattan görüş almak en sağlıklı yoldur.