Brüt ücret

İş görüşmesinde konuşulan rakam ile ay sonunda hesabına yatan rakam neden farklıdır? Çünkü sözleşmelerde çoğu zaman brüt ücret yazar; eline geçen ise kesintilerden sonra kalan net ücrettir. İkisi arasındaki farkı bilmek, teklif değerlendirirken ve zam pazarlığında işini kolaylaştırır.

Brütten nete hangi kesintiler düşülür?

• SGK primi işçi payı: Prime esas kazancın %14'ü.
• İşsizlik sigortası işçi payı: Prime esas kazancın %1'i.
• Gelir vergisi: Brüt ücretten SGK ve işsizlik kesintileri düşüldükten sonra kalan matraha, artan oranlı tarifeyle uygulanır.
• Damga vergisi: Brüt ücret üzerinden binde 7,59.

Asgari ücret tutarına isabet eden gelir ve damga vergisi istisna edilir; bu nedenle aynı brüt ücrette bile net tutar yıl içindeki vergi dilimine göre değişir. Güncel tarife ve istisna tutarları brütten nete maaş hesaplama aracında uygulanır.

Neden ay ay değişir?

Gelir vergisi yıl içinde birikimli matrah üzerinden hesaplanır. Ocak ayında düşük dilimden başlayan bir çalışan, yılın ilerleyen aylarında üst dilime geçebilir. Brüt ücreti hiç değişmese de bu yüzden sonbahar aylarında net maaş azalabilir. Bu durum bir hata değil, tarifenin doğal sonucudur.

İşveren açısından brüt ücret

Brüt ücret, işverenin toplam maliyeti değildir. İşveren brüt ücretin üzerine SGK işveren payı ve işsizlik sigortası işveren payı da öder; teşviklerden yararlanıyorsa bu yük azalır. Toplam yükü görmek için işveren maliyeti hesaplamasına bakabilirsin.

Sözleşmede dikkat

İş sözleşmende ücretin brüt mü net mi yazıldığını mutlaka netleştir. "Net 40.000 TL" diye anlaşılan bir ücrette vergi dilimi değişikliğinin yükünü işveren üstlenir; brüt anlaşmada ise net tutar dalgalanır. Kıdem tazminatı, fazla mesai ve yıllık izin ücreti gibi hesaplar da brüt ücret üzerinden yapılır. Ayrıntılı kalemleri görmek için bordro hesaplama sayfası işine yarar.