İhbar tazminatı

Belirsiz süreli bir iş sözleşmesini sona erdirmek isteyen taraf, bunu karşı tarafa önceden haber vermek zorundadır. İş Kanunu'nun 17. maddesi bu haber verme süresine ihbar süresi der. Süre verilmeden ya da eksik verilerek yapılan fesihte, karşılanmayan sürenin ücreti ihbar tazminatı olarak ödenir.

İhbar süreleri

• Hizmeti 6 aydan az sürmüş işçi için 2 hafta
• 6 ay ile 1,5 yıl arası için 4 hafta
• 1,5 yıl ile 3 yıl arası için 6 hafta
• 3 yıldan fazla için 8 hafta

Bu süreler asgaridir; iş sözleşmesiyle artırılabilir ama azaltılamaz. Hizmet süresinin hangi dilime düştüğünü ihbar süresi hesaplayıcısıyla kolayca bulabilirsin.

Nasıl hesaplanır?

Tazminat, işçinin giydirilmiş brüt ücreti üzerinden bulunur. Yani düzenli ödenen yemek, yol, prim gibi parasal haklar da ücrete eklenir. Formül: İhbar tazminatı = (Aylık giydirilmiş brüt ücret / 30) × İhbar süresi (gün).

Örnek: 3 yıl 9 aylık kıdemi olan ve aylık brüt 50.000 TL alan bir işçi için süre 8 hafta, yani 56 gündür. Hesap 50.000 / 30 × 56 = 93.333,33 TL brüt eder. Bu tutardan gelir vergisi ve damga vergisi kesilir; SGK primi kesilmez. Net tutarı ödeme ayındaki vergi dilimine göre ihbar tazminatı hesaplama aracında görebilirsin.

Kıdem tazminatından farkı

İkisi sık karıştırılır ama farklı şeylerdir. Kıdem tazminatı, en az bir yıllık çalışmanın karşılığıdır ve haklı nedenle istifada bile ödenebilir. İhbar tazminatı ise yalnızca bildirim süresine uyulmamasının yaptırımıdır. Bu yüzden haklı nedenle (örneğin ağır ahlak ihlali gerekçesiyle) yapılan fesihte ihbar tazminatı doğmaz.

Dikkat edilecek noktalar

• Tazminat iki yönlüdür; süre vermeden işi bırakan işçi de işverene ihbar tazminatı ödemekle yükümlü olabilir.
• İşveren süreyi kullandırmak yerine ücretini peşin ödeyerek sözleşmeyi hemen bitirebilir.
• Bildirim süresi içinde işçiye günde en az iki saat iş arama izni verilmelidir.