İsteğe bağlı sigorta
Kısa tanım
Zorunlu sigortalı olmayan kişinin primini kendisi ödeyerek emeklilik için prim günü biriktirmesini sağlayan SGK sigortalılık türüdür.
Diğer adları: İsteğe bağlı sigortalılık, Gönüllü sigorta
Ev hanımı, işsiz kalmış, yurt dışında yaşayan ya da kayıtlı bir işte çalışmayan biri emeklilik için prim günü kazanmak isterse isteğe bağlı sigorta yoluna gidebilir. 5510 sayılı Kanun'un 50 ve 51. maddelerinde düzenlenen bu sistemde prim, SGK'ya kişinin kendisi tarafından yatırılır.
Kimler girebilir?
- Türkiye'de ikamet eden, 18 yaşını doldurmuş kişiler
- Zorunlu sigortalı olmayanlar ya da kısmi süreli çalışıp ayı 30 güne tamamlamak isteyenler
- Kendi sigortalılığından emekli olmamış olanlar
Başvuru e-Devlet üzerinden ya da SGK il müdürlüklerine yapılır; sigortalılık başvuruyu izleyen günden başlar.
Prim nasıl hesaplanır?
Kişi, prime esas kazancın alt ve üst sınırı arasında bir tutar seçer. Prim oranı bu kazancın %33'üdür: malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası ile genel sağlık sigortası primlerini kapsar.
Örnek: Seçilen aylık kazanç 33.030 TL ise aylık prim 33.030 × 0,33 = 10.899,90 TL olur. 12 ay ödendiğinde toplam 130.798,80 TL ödenir ve 360 prim günü kazanılır. Daha yüksek kazanç seçmek emekli aylığını artırabilir ama primi de aynı oranda yükseltir. Güncel alt sınırla hesabı isteğe bağlı sigorta primi hesaplayıcısıyla yapabilirsin.
Dikkat edilecek noktalar
- Prim geçmişe dönük ödenemez; sigortalılık başvuruyu izleyen günden başlar. Daha önce hiç sigorta girişi olmayan biri için bu tarih aynı zamanda ilk sigorta başlangıcı olur.
- Primler ödendiği ay itibarıyla 4/b (Bağ-Kur) statüsünde sayılır; emeklilik şartları bu statüye göre değerlendirilebilir.
- Primin süresinde ödenmemesi halinde gecikme zammı işler; ödenmeyen aylar, prim ödenene kadar prim gününe sayılmaz.
Yurt dışında geçen çalışma sürelerini değerlendirmek isteyenler için ayrı bir yol olan yurt dışı borçlanması incelenmeye değer.
Benzer terimler
- Prim gün sayısı
- Sigortalılık süresi
- Bağ-Kur
- Prime esas kazanç
- Emekli aylığı
- İşsizlik ödeneği
- Askerlik borçlanması
- Rapor parası
- Genel sağlık sigortası
- Emekli ikramiyesi
- Sosyal güvenlik destek primi
- Analık ödeneği
- Zorunlu deprem sigortası
- Zorunlu trafik sigortası
- Bireysel emeklilik sistemi
- Bordro
- Brüt ücret
- İşveren maliyeti
- Net maaş
- Asgari ücret