Analık ödeneği
Kısa tanım
Analık ödeneği, sigortalı kadının doğum öncesi ve sonrası çalışamadığı günler için SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneğidir.
Diğer adları: Doğum parası, Doğum izni ödeneği, Analık hali geçici iş göremezlik ödeneği
Doğum yapacak sigortalı bir kadın, doğumdan önceki ve sonraki haftalarda işinden izinli olduğunda işvereni bu süre için maaş ödemek zorunda değildir. Gelir kaybını SGK karşılar; bu ödemeye analık ödeneği denir. Halk arasında "doğum parası" olarak da bilinir, ancak tek seferlik doğum yardımıyla karıştırılmamalıdır.
Kimler alabilir?
- 5510 sayılı Kanun kapsamında hizmet akdiyle çalışan (4/a) ya da şartları taşıyan bağımsız çalışan (4/b) kadın sigortalılar.
- Doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması gerekir.
- Ödenek, istirahatli olunan ve çalışılmayan günler için verilir; bu sürede işyerinde çalışmaya devam edilen günler için ödenmez.
Nasıl hesaplanır?
Kanunun 18. maddesine göre analık halinde ödenek, günlük kazancın üçte ikisi kadardır. Günlük kazanç, doğumdan önceki on iki ay içindeki son üç ayın prime esas kazançlarının toplamının, bu dönemdeki prim ödeme gün sayısına bölünmesiyle bulunur ve kanuni üst sınırla sınırlıdır.
Analık ödeneği = Günlük kazanç × 2/3 × İstirahat gün sayısı
Örnek
Aylık prime esas kazancı 45.000 TL olan bir çalışanın günlük kazancı 45.000 / 30 = 1.500 TL'dir. Günlük ödenek 1.500 × 2/3 = 1.000 TL olur. Tek gebelikte uzun süredir uygulanan 112 günlük (16 hafta) istirahat süresiyle toplam 112.000 TL eder. Çoğul gebelikte doğum öncesi süreye iki hafta eklenir. Güncel süre ve tavan kuralları analık ödeneği hesaplayıcısında kullanılır.
Karıştırılan kavramlar
- Doğum izni: İş Kanunu'na göre işten uzak kalınan süredir; analık ödeneği bu sürenin parasal karşılığıdır. Süreyi doğum izni aracıyla hesaplayabilirsin.
- Doğum yardımı: Çocuk başına bir kez ödenen ayrı bir destektir.
- Doğum borçlanması: Emeklilik için ev hanımlığı ya da ücretsiz izin sürelerinin satın alınmasıdır.
Dikkat
Ödeneğin yatabilmesi için rapor sürecinin e-Devlet üzerinden onaylanması gerekir. Doğumdan önceki 8 haftalık süre, hekim onayıyla kısaltılıp doğum sonrasına eklenebilir.
Benzer terimler
- Rapor parası
- Prim gün sayısı
- İşsizlik ödeneği
- Askerlik borçlanması
- Sigortalılık süresi
- Genel sağlık sigortası
- İsteğe bağlı sigorta
- Bağ-Kur
- Sosyal güvenlik destek primi
- Asgari ücret
- Emekli aylığı
- İş arama izni
- Prime esas kazanç
- Brüt ücret
- İşveren maliyeti
- Net maaş
- Çalışan devir oranı
- Gecikme zammı
- Bordro
- Emekli ikramiyesi