Canlı ağırlık
Kısa tanım
Çiftlik hayvanlarının kesimden önce, yaşarken tartılan toplam ağırlığıdır; besi performansı, yem ihtiyacı ve satış fiyatının hesaplanmasında temel ölçüdür.
Diğer adları: Canlı kilo, Hayvanın canlı ağırlığı
Besicilikte bir hayvanın ne kadar geliştiğini, ne kadar yem yemesi gerektiğini ve kaç para edeceğini belirleyen ilk bilgi canlı ağırlığıdır. Kurban pazarlarında ve canlı hayvan borsalarında fiyat da çoğunlukla canlı kilo üzerinden konuşulur.
Nasıl ölçülür?
En doğru yöntem baskül ile tartmaktır. Baskül yoksa göğüs çevresi ölçülerek tahmin yapılır. Sığırda yaygın kullanılan yaklaşık bir formül Schaeffer formülüdür: canlı ağırlık (kg) ≈ göğüs çevresi² (cm) × vücut uzunluğu (cm) / 10.840. Örnek: Göğüs çevresi 190 cm, vücut uzunluğu 160 cm olan bir dana için 190² × 160 / 10.840 ≈ 533 kg tahmin edilir. Irk ve kondisyona göre %5-10 sapma olabilir. Hesabı canlı ağırlık hesaplamasıyla yapabilirsin.
Günlük canlı ağırlık artışı
Besi performansı iki tartım arasındaki farkın gün sayısına bölünmesiyle ölçülür. 60 günde 420 kg'dan 510 kg'a çıkan bir dananın günlük artışı 1,5 kg'dır. Bu artış için tüketilen yem miktarı da biliniyorsa yemden yararlanma oranı hesaplanır; bunu yem dönüşüm oranı aracında bulabilirsin.
Canlı ağırlıktan karkasa
Kesimden sonra deri, baş, ayaklar ve iç organlar ayrıldığında kalan gövdeye karkas denir. Karkas ağırlığının canlı ağırlığa oranı randımandır: sığırda genellikle %50-60, koyun ve kuzuda %45-50, broiler tavukta %70-75 civarındadır. 533 kg canlı ağırlıktaki ve %56 randımanlı bir hayvandan yaklaşık 298 kg karkas elde edilir. Bu hesabı karkas randımanı hesaplamasıyla yapabilirsin.
Tartımı sabah, yem ve su vermeden önce yapmak işkembe doluluğundan kaynaklanan farkı azaltır.