Defter değeri

Muhasebede her şeyin bir kayıtlı değeri vardır. Bir şirketin 3 yıl önce 1 milyon liraya aldığı makine, bugün piyasada 1,5 milyon edebilir ya da 400 bin liraya bile satılamayabilir; ama defterde belirli bir değerle durur. Buna defter değeri denir.

Duran varlıklarda

net defter değeri = maliyet bedeli − birikmiş amortisman. Örnek: 1.000.000 TL'ye alınan ve 5 yılda normal amortismana tabi bir makine her yıl 200.000 TL amortisman ayırır. 3 yıl sonunda birikmiş amortisman 600.000 TL, net defter değeri 400.000 TL'dir. Makine bu tarihte 550.000 TL'ye satılırsa 150.000 TL satış kârı oluşur. Amortisman tutarlarını amortisman hesaplamasıyla çıkarabilirsin.

Enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde tarihi maliyetle tutulan defter değerleri gerçeği yansıtmaz; bu yüzden enflasyon düzeltmesi ve yeniden değerleme uygulamaları yapılır.

Şirket ve hisse senedinde

Bir şirketin defter değeri, bilançodaki özkaynak toplamıdır. Hisse başına defter değeri özkaynağın pay sayısına bölünmesiyle bulunur. Örnek: Özkaynağı 900 milyon TL ve 300 milyon payı olan bir şirketin hisse başına defter değeri 3 TL'dir. Hisse borsada 6 TL'den işlem görüyorsa piyasa değeri/defter değeri (PD/DD) oranı 2'dir; yatırımcılar şirketin varlıklarına kayıtlı değerinin iki katını ödemeye razıdır. Oranı PD/DD oranı hesaplamasıyla bulabilirsin.

Yorumlarken dikkat

Düşük PD/DD her zaman ucuzluk anlamına gelmez; şirketin varlıkları değer kaybediyor ya da kârlılığı düşük olabilir. Teknoloji ve hizmet şirketlerinde değerin önemli kısmı (marka, yazılım, insan kaynağı) bilançoda görünmediği için PD/DD doğal olarak yüksektir. Daha kapsamlı bir değer tahmini için şirket değerleme hesaplamasına bakabilirsin. Bu bilgiler yatırım tavsiyesi değildir.