Alan derinliği

Portre fotoğraflarında kişinin keskin, arka planın yumuşak bulanık olduğunu görürsün; manzara fotoğraflarında ise öndeki çiçekten uzaktaki dağa kadar her şey nettir. Aradaki farkı yaratan, alan derinliğidir: objektifin netlediği mesafe etrafında netliğin ne kadar uzandığı.

Alan derinliğini ne belirler?

• Diyafram: f/1,8 gibi geniş diyafram sığ, f/11 gibi dar diyafram derin alan derinliği verir.
• Odak uzaklığı: Aynı çekim mesafesinde uzun odaklı objektif daha sığ netlik üretir.
• Konuya mesafe: Konuya yaklaştıkça net alan daralır; makro çekimde birkaç milimetreye iner.
• Sensör boyutu: Kabul edilebilir bulanıklık çemberi (circle of confusion) sensöre göre değişir; aynı kadrajda büyük sensör daha sığ alan derinliği verir.

Hiperfokal mesafe ve örnek

Hesabın anahtarı hiperfokal mesafedir:

H = f² / (N × c) + f

Tam kare sensörde (c = 0,03 mm), 50 mm objektif ve f/8 için H = 2500 / 0,24 + 50 ≈ 10.467 mm, yani yaklaşık 10,5 m'dir. Konu 3 m uzaktaysa net alan yaklaşık 2,34 m'den 4,19 m'ye kadar uzanır; toplam derinlik 1,85 m civarındadır. Dikkat edersen netlik noktanın arkasında önüne göre daha fazla uzanır. Objektifi hiperfokal mesafeye netlersen o mesafenin yarısından sonsuza kadar her şey kabul edilebilir netlikte olur. Kendi ayarlarınla alan derinliği hesaplayıcısında deneyebilirsin.

Pratik ipuçları

Portrede gözlere netle ve geniş diyafram kullan; grup fotoğrafında herkesin net olması için diyaframı biraz kıs. Diyaframı değiştirmek pozlamayı da etkiler; ışık dengesini korumak için pozlama üçgeni aracına bakabilirsin. Çok dar diyaframlarda kırınım nedeniyle genel keskinliğin azalabileceğini de unutma.