İplik numarası

İpliğin çapını doğrudan ölçmek zordur çünkü lifler sıkıştırılabilir. Bu yüzden tekstilde incelik, belli bir uzunluğun ağırlığıyla ya da belli bir ağırlığın uzunluğuyla tanımlanır. Bu sayıya iplik numarası denir.

İki farklı mantık

• Dolaylı (uzunluk) sistemler: Belli ağırlıktaki ipliğin uzunluğunu verir. Sayı büyüdükçe iplik incelir. Nm (metrik numara), 1 gramın kaç metre olduğunu; Ne (İngiliz pamuk numarası), 1 librede kaç adet 840 yardalık çile olduğunu gösterir.
• Dolaysız (ağırlık) sistemler: Belli uzunluğun ağırlığını verir. Sayı büyüdükçe iplik kalınlaşır. Tex, 1.000 metrenin gram cinsinden ağırlığıdır; denye ise 9.000 metrenin ağırlığıdır. Desiteks (dtex) 10.000 metre esaslıdır.

Dönüşüm formülleri

tex = 1000 / Nm, tex ≈ 590,5 / Ne, denye = 9 × tex, Nm ≈ 1,693 × Ne

Örnek

Tişörtlük örme kumaşlarda sık kullanılan Ne 30 pamuk ipliği için tex = 590,5 / 30 ≈ 19,68. Nm ≈ 50,8, denye ≈ 177,2 ve dtex ≈ 196,8 olur. Yani bu ipliğin 1.000 metresi yaklaşık 19,7 gram gelir. Diğer sistemlere geçişi iplik numarası dönüştürücüsüyle yapabilirsin.

Hangi sektör hangisini kullanır?

Pamuk ve pamuk karışımlı ipliklerde Türkiye'de Ne yaygındır. Yün ve kamgarnda Nm, sentetik filament ipliklerde (polyester, naylon) denye ve dtex tercih edilir. Tex, uluslararası standart olarak önerilen sistemdir.

Dikkat

Katlı ipliklerde numara “30/2” gibi yazılır: iki adet Ne 30 ipliğin bükülmesiyle oluşur ve sonuç incelik yaklaşık Ne 15'e karşılık gelir. Kumaşın metrekare ağırlığı ise iplik numarasıyla birlikte sıklığa da bağlıdır; bunun için kumaş gramajı dönüştürücüye ayrıca bakabilirsin.