Lot
Kısa tanım
Lot, borsada alım satım işlemlerinde kullanılan standart miktar birimidir; Borsa İstanbul'da pay piyasasında 1 lot 1 adet paya karşılık gelir.
Diğer adları: Pay lotu, Borsa lotu
Aracı kurum uygulamasında emir verirken "adet" yerine lot yazdığını görürsün. Lot, bir menkul kıymetin işlem gördüğü standart paket büyüklüğüdür ve piyasaya göre değişir.
Borsa İstanbul'da lot
Borsa İstanbul pay piyasasında bugün 1 lot, 1 adet paya eşittir. Örneğin fiyatı 42,50 TL olan bir hisseden 100 lot almak 100 × 42,50 = 4.250 TL tutar (komisyon ve vergiler hariç). Geçmişte lot büyüklüğü farklı olduğu için eski kaynaklarda "1 lot = 100 pay" ifadesine rastlayabilirsin; güncel uygulamada bu geçerli değildir.
Halka arzda lot dağıtımı
Halka arzlarda yatırımcılar talebini lot cinsinden girer. Talep arzı aştığında eşit dağıtım yöntemi sık kullanılır: bireysel yatırımcılara ayrılan lot sayısı katılımcı sayısına bölünür. Örneğin 30 milyon lot 2,5 milyon kişiye eşit dağıtılırsa kişi başı 12 lot düşer. Halka arz fiyatı 25 TL ise kişi başı tahsis edilen tutar 12 × 25 = 300 TL olur; fazla talep için bloke edilen para iade edilir. Bölünemeyen küsurat lotlar kurayla dağıtılabilir.
Forex'te lot farklıdır
Döviz piyasasında 1 standart lot genellikle temel para biriminin 100.000 birimidir. Mini lot 10.000, mikro lot 1.000 birimdir. Bu yüzden "1 lot aldım" ifadesi borsada birkaç yüz lira, kaldıraçlı forex işleminde ise çok büyük bir pozisyon anlamına gelebilir. Kaldıraç kullanıldığında teminat ve risk hesabı ayrıca yapılmalıdır.
Dikkat edilecek noktalar
Emir girerken lot ile tutarı karıştırmak sık yapılan bir hatadır. Ayrıca bedelsiz sermaye artırımı ya da pay bölünmesi gibi işlemlerden sonra elindeki lot sayısı değişir, ama toplam değer aynı kalır.
Halka arzda kaç lot düşeceğini halka arz lot hesaplama aracında tahmin edebilir, farklı fiyatlardan aldığın lotların ortalama fiyatını ortalama maliyet hesaplayıcısında bulabilirsin.