Sermaye artırımı

Borsada "%100 bedelsiz onaylandı" haberi çıktığında hisse fiyatının ertesi gün yarı yarıya düştüğünü görürsün; ama yatırımcının serveti azalmaz. Bunun nedeni sermaye artırımının pay sayısını artırması, şirketin toplam değerini ise kendi başına değiştirmemesidir.

Bedelli ve bedelsiz

• Bedelli artırım: Şirkete yeni para girer. Mevcut ortaklar rüçhan (yeni pay alma) hakkıyla, genellikle nominal değer olan 1 TL'den yeni pay satın alır.
• Bedelsiz artırım: Şirkete para girmez. Geçmiş yıl kârları, yedekler veya yeniden değerleme fonları sermaye hesabına aktarılır ve ortaklara ücretsiz pay dağıtılır.

Teorik fiyat formülü

Düzeltilmiş fiyat = (Eski fiyat + bedelli oran × 1 TL) / (1 + bedelli oran + bedelsiz oran)

Örnek: Hisse 50 TL'den işlem görüyor. Yalnızca %100 bedelsiz yapılırsa yeni fiyat 50 / 2 = 25 TL olur; 100 hissen 200'e çıkar, toplam değer yine 5.000 TL'dir. %100 bedelli yapılırsa fiyat (50 + 1) / 2 = 25,50 TL olur; 100 TL ödeyerek 100 yeni pay alırsın ve 200 × 25,50 = 5.100 TL'lik paya sahip olursun, yani yatırdığın 100 TL portföyüne eklenmiş olur. Farklı oran kombinasyonları için bedelli bedelsiz sermaye artırımı aracını kullanabilirsin.

Kayıtlı sermaye tavanı

Halka açık şirketler, kayıtlı sermaye sistemi içinde tavan sınırına kadar genel kurul kararı aramadan yönetim kurulu kararıyla artırım yapabilir. Süreç SPK onayı ve Kamuyu Aydınlatma Platformu duyurularıyla ilerler.

Dikkat edilecek noktalar

Rüçhan hakkını kullanmazsan bedelli artırımda ortaklık payın sulanır; bu etkiyi hisse sulandırma hesabıyla görebilirsin. Bedelsiz artırım tek başına değer yaratmaz; ancak piyasada likiditeyi ve ilgiyi artırdığı için fiyat hareketleri yaşanabilir. Benzer bir mekanizma olan hisse bölünmesi ise sermayeyi değiştirmeden pay sayısını artırır.