Zodyak
Kısa tanım
Güneş’in yıl içinde gökyüzünde izlediği yol olan ekliptiğin iki yanındaki, astrolojide on iki burca bölünen kuşaktır.
Diğer adları: Burçlar kuşağı, Zodyak kuşağı
Dünya Güneş'in etrafında dönerken bize Güneş, yıl boyunca arka plandaki yıldızların önünden geçiyormuş gibi görünür. Güneş'in gökyüzünde izlediği bu görünür yola ekliptik denir. Ekliptiğin her iki yanında yaklaşık 8-9 derece genişliğindeki kuşağa zodyak adı verilir; Ay ve gezegenler de gökyüzünde hep bu kuşak içinde hareket eder.
On iki burç
Astrolojide zodyak 360 dereceyi 30'ar derecelik on iki eşit parçaya böler: Koç, Boğa, İkizler, Yengeç, Aslan, Başak, Terazi, Akrep, Yay, Oğlak, Kova ve Balık. Batı astrolojisinde kullanılan tropikal zodyakta başlangıç noktası ilkbahar ekinoksudur (yaklaşık 20-21 Mart); Koç burcu bu noktadan başlar. Bu yüzden burç tarihleri takvimde yaklaşık sabittir. Doğum tarihine göre güneş burcunu burç hesaplamasıyla bulabilirsin.
Burçlar ve takımyıldızlar aynı mı?
Hayır. Burçlar eşit 30 derecelik dilimlerdir; takımyıldızlar ise farklı genişliklerdedir ve ekliptik, Yılancı takımyıldızından da geçer. Ayrıca Dünya'nın ekseninin yaklaşık 26.000 yılda tamamlanan yalpalaması (presesyon) nedeniyle ekinoks noktası takımyıldızlara göre kaymıştır: bugün 21 Mart'ta Güneş, Koç takımyıldızının değil Balık takımyıldızının önündedir. Hint astrolojisinde kullanılan yıldızsal (sidereal) zodyak bu kaymayı hesaba katar ve tropikal zodyaktan yaklaşık 24 derece farklıdır.
Yükselen burç ve doğum haritası
Astrolojide yalnızca Güneş'in değil, doğum anında doğu ufkunda yükselen zodyak noktasının da önemli olduğu kabul edilir; buna yükselen burç denir ve yaklaşık her iki saatte değişir. Doğum saati ve yeriyle yükselen burç hesaplamasını, tüm gezegenlerin konumlarını doğum haritası hesaplamasıyla görebilirsin. Astrolojik yorumların bilimsel bir dayanağı yoktur; bu içerik eğlence ve kültürel bilgi amaçlıdır.