Hisse sulandırma
Kısa tanım
Şirketin yeni pay ihraç etmesiyle mevcut ortakların sahiplik oranının ve hisse başına düşen kâr payının azalması.
Diğer adları: Sulanma, Pay sulanması, Dilution
Bir şirketin yüzde 1'ine sahipsin. Şirket büyümek için yeni pay çıkarır ve sen bu artırıma katılmazsan, elindeki hisse adedi aynı kalsa bile şirketteki payın küçülür. Buna hisse sulandırma ya da sulanma denir.
Sahiplik oranı nasıl değişir?
Yeni oran = Sahip olunan pay adedi / (Eski toplam pay + Yeni ihraç edilen pay)
Örnek: şirketin 1.000.000 payı var ve sen 10.000 paya sahipsin (yüzde 1). Şirket 250.000 yeni pay çıkarırsa toplam 1.250.000 olur; senin oranın 10.000 / 1.250.000 = yüzde 0,8'e iner. Payın yüzde 20 oranında sulanmıştır. Farklı ihraç senaryolarını hisse sulandırma hesaplama aracında deneyebilirsin.
Sulanmaya yol açan durumlar
- Bedelli sermaye artırımı ve halka arz,
- Girişimlerde yeni yatırım turları,
- Çalışanlara verilen hisse opsiyonları,
- Hisseye dönüştürülebilir tahvillerin dönüşümü.
Sulanma her zaman zarar mı?
Hayır. Önemli olan payın oranı değil, değeridir. Yeni sermaye şirketin değerini, sulanmadan daha fazla artırırsa küçük bir pay eskisinden daha değerli olabilir. Bir girişimin yüzde 10'u 1 milyon TL değerliyken, yeni yatırımla yüzde 8'e düşen pay 3 milyon TL edebilir. Hisse başına kârın (EPS) düşüp düşmediğine ve ihraç fiyatının piyasa değerine göre konumuna bakmak gerekir.
Bedelsiz sermaye artırımıyla farkı
Bedelsiz artırımda yeni paylar mevcut ortaklara oranlarına göre dağıtılır; herkesin oranı aynı kalır, yalnızca pay sayısı ve fiyat ayarlanır. Bu nedenle bedelsiz artırım sulanma yaratmaz. Bu işlemin fiyata etkisini hisse bölünmesi hesabıyla görebilirsin.
Kendini nasıl korursun?
Bedelli artırımlarda yeni pay alma (rüçhan) hakkını kullanmak oranını korumanın en doğrudan yoludur. Girişim yatırımlarında ise sözleşmelere sulanma koruma maddeleri eklenebilir.