Ondalık sayı
Kısa tanım
Tam kısmı ile birden küçük kısmı bir virgülle (İngilizcede noktayla) ayrılan ve 10’un kuvvetlerine dayalı basamaklarla yazılan sayıdır.
Diğer adları: Ondalık kesir, Kesirli sayı (ondalık gösterim)
3,75 sayısında virgülün solundaki 3 tam kısımdır; sağdaki 75 ise birden küçük kısmı gösterir: 7 onda bir, 5 yüzde birdir. Ondalık gösterim, kesirlerle yapılan işlemleri ve ölçümleri yazmayı kolaylaştırır. Türkiye'de ondalık ayırıcı virgüldür ve binlik ayırıcı noktadır (1.234,56); İngilizce kullanılan ülkelerde tersidir (1,234.56). Hesap tablolarında ve programlarda bu fark sık hata kaynağıdır.
Kesre çevirme
Sonlu bir ondalık sayı, virgülden sonraki basamak sayısı kadar sıfırlı paydaya yazılıp sadeleştirilir: 0,75 = 75/100 = 3/4, 2,125 = 2125/1000 = 17/8. Devirli ondalıklar da kesre çevrilebilir: 0,333… = 1/3, 0,272727… = 27/99 = 3/11. Adımları ondalıktan kesre çevirme aracında görebilirsin.
Yüzde ilişkisi
Ondalık sayıyı 100 ile çarpmak yüzdeyi verir: 0,075 = %7,5. Tersine yüzdeyi 100'e bölmek ondalığı verir. Kesir, ondalık ve yüzde arasında hızlı geçiş için kesir ondalık yüzde dönüştürücüsü işe yarar.
Yuvarlama
Genel kural: atılacak ilk basamak 5 ya da daha büyükse son kalan basamak bir artırılır. 3,1416 iki basamağa 3,14, 2,675 ise iki basamağa 2,68 olarak yuvarlanır. Para hesaplarında ara adımlarda yuvarlama yapmak sonuçta kuruş farklarına yol açabilir; yuvarlamayı en sona bırakmak daha doğrudur. Farklı yuvarlama yöntemlerini yuvarlama hesaplamasında, kesirlerle dört işlemi kesir hesaplamasında deneyebilirsin.
Bilgisayarlar ondalık sayıları ikili sistemde tuttuğu için 0,1 + 0,2 işlemi bazı programlarda 0,30000000000000004 sonucunu verir; finansal yazılımlar bu yüzden ondalık veri türleri kullanır.