Sigma seviyesi
Kısa tanım
Sigma seviyesi, bir sürecin hata üretme sıklığını standart sapma cinsinden ifade eden kalite ölçüsüdür; 6 sigma milyonda yaklaşık 3,4 hataya karşılık gelir.
Diğer adları: Altı Sigma, Six Sigma, Süreç sigma düzeyi
Bir fabrikanın "süreçlerimiz 4 sigma düzeyinde" demesi, ürettiği her bir milyon hata fırsatında yaklaşık 6.200 kusur çıktığını anlatır. Sigma seviyesi, kalite yönetiminde süreç performansını ortak bir ölçekle karşılaştırmak için kullanılır. Motorola'da geliştirilen ve General Electric ile yaygınlaşan Altı Sigma yaklaşımının hedefi, bu seviyeyi 6'ya çıkarmaktır.
DPMO ile hesap
Önce milyon fırsatta hata sayısı bulunur:
DPMO = Hata sayısı / (Birim sayısı × Birim başına hata fırsatı) × 1.000.000
Ardından hatasız oran, standart normal dağılımın tersine çevrilerek z değerine dönüştürülür ve geleneksel olarak 1,5 eklenir. Örnek: 1.000 ürünün her birinde 5 kontrol noktası var ve toplam 27 hata bulundu. DPMO = 27 / 5.000 × 1.000.000 = 5.400'dür. Hatasız oran %99,46'ya karşılık gelen z yaklaşık 2,55'tir; 1,5 kayma eklenince süreç yaklaşık 4,05 sigma çıkar. Hesabı sigma seviyesi hesaplama aracıyla yapabilirsin.
Tipik değerler (1,5 sigma kaymayla)
- 3 sigma: ≈ 66.807 DPMO, verim %93,3
- 4 sigma: ≈ 6.210 DPMO, verim %99,38
- 5 sigma: ≈ 233 DPMO, verim %99,977
- 6 sigma: ≈ 3,4 DPMO, verim %99,99966
1,5 sigma kayması neden var?
Uygulamada süreç ortalaması zamanla kayar. Altı Sigma literatürü, uzun dönemde bu kaymanın yaklaşık 1,5 standart sapma olduğunu varsayar. Bu yüzden "6 sigma" kısa dönem ölçütüdür; kayma olmadan 6 standart sapmalık bir sınır milyarda yaklaşık 2 hataya denk gelir. Varsayım tartışmalı olduğundan raporlarda hangi tanımın kullanıldığını belirtmek gerekir.
İlişkili ölçüler
Sigma seviyesi sonuca, yani hata oranına bakar. Sürecin tolerans sınırlarına ne kadar sığdığını ise Cp ve Cpk gösterir; yaklaşık olarak Cpk × 3 kısa dönem sigma düzeyine eşittir. Bu ilişkiyi proses yeterlilik aracında görebilirsin.