Lisansüstü eğitim

Dört yıllık lisans programını bitirdikten sonra bir alanda derinleşmek ya da akademik kariyer yapmak isteyenlerin yolu lisansüstü eğitimden geçer. Türkiye'de bu düzey yüksek lisans, doktora ve sanatta yeterlik programlarını kapsar ve YÖK'ün lisansüstü yönetmeliğiyle düzenlenir.

Program türleri

• Tezli yüksek lisans: Ders aşamasının ardından bilimsel bir tez hazırlanır. Doktoraya geçiş ve akademik kariyer için tercih edilen yoldur.
• Tezsiz yüksek lisans: Ders ve dönem projesi ağırlıklıdır, çoğu zaman çalışanlara yöneliktir. Genellikle doktora başvurusu için tek başına yeterli sayılmaz.
• Doktora: Yeterlik sınavı, tez önerisi ve özgün bir doktora teziyle tamamlanır.

Başvuru puanı nasıl oluşur?

Üniversiteler adayları çoğunlukla ALES puanı, lisans not ortalaması ve varsa yabancı dil ile mülakat sonuçlarını ağırlıklandırarak sıralar. Basit bir örnek: ALES %50, not ortalaması %30, mülakat %20 ağırlıklı bir ilanda ALES'i 80, 100'lük sistemde ortalaması 75 ve mülakatı 70 olan adayın puanı 0,5·80 + 0,3·75 + 0,2·70 = 40 + 22,5 + 14 = 76,5 olur. Ağırlıklar ve alt sınırlar her ilanda farklıdır, mutlaka ilgili enstitünün duyurusunu okumalısın.

Not ortalaması dönüşümü

4'lük sistemdeki not ortalamaları başvurularda 100'lük sisteme çevrilir. Bu dönüşüm için YÖK'ün yayımladığı tablo kullanılır; basit bir doğrusal orantı ile yapılan hesap resmi değerden farklı çıkabilir.

Karıştırılan noktalar

"Master" kelimesi gündelik dilde yüksek lisans yerine kullanılır, ama MBA gibi programlar tezsiz yüksek lisans statüsünde olabilir. Ayrıca bazı alanlarda ALES yerine GRE veya GMAT puanı da kabul edilebilir; hangi sınavın geçerli olduğu ilana göre değişir.

Kendi ağırlıklarınla başvuru puanını yüksek lisans başvuru puanı aracında hesaplayabilir, sınav sonucunu tahmin etmek için ALES puan hesaplayıcısını kullanabilirsin.