Lisansüstü başvuruda puanın nasıl oluşur?
Lisansüstü programlara kabul, tek bir sınav sonucuna değil birkaç bileşenin ağırlıklı toplamına dayanır. Yüksek lisans başvuru puanı hesaplama aracı ALES puanını, lisans mezuniyet notunu, yabancı dil puanını ve mülakat ya da bilim sınavı sonucunu ilandaki ağırlıklarla birleştirir; her bileşenin katkısını ayrı ayrı gösterir ve asgari şartları sağlayıp sağlamadığını kontrol eder.
4’lük not YÖK dönüşüm tablosuyla 100’lük sisteme çevrilir; bu tabloda 4,00 = 100, 3,00 = 76,66 ve 2,00 = 53,33’tür. 2016’dan beri yürürlükteki Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’ne göre tezli yüksek lisans ve doktora başvurularında ALES puanı en az 55 olmalı, lisans derecesiyle doktoraya başvuranlarda bu sınır 80’e çıkar. Tezli programlarda ALES’in ağırlığı yüzde 50’nin altına inemez; kalan ağırlıkları her üniversite kendi ilanında belirler.
Örnek: ALES puanı 75, mezuniyet ortalaması 3,20 ve mülakat notu 80 olan bir aday düşün. 3,20 not 100’lük sistemde 81,33’e karşılık gelir. Ağırlıklar ALES yüzde 50, not yüzde 30 ve mülakat yüzde 20 ise puan 37,5 + 24,40 + 16 = 77,90 olur. Aynı aday mülakatta 90 alsaydı puanı 2 puan artarak 79,90’a çıkardı; düşük ağırlıklı bileşenler bile sıralamada fark yaratabilir.
En sık hata, ilandaki puan türünü gözden kaçırmaktır: sayısal bir program için eşit ağırlık ALES puanı geçersiz sayılabilir. ALES sonucunu tahmin etmek için ALES puan hesaplama, yurt dışı not sistemini çevirmek için yurt dışı not dönüştürücü işine yarar. Ağırlıklı toplamın mantığını görmek istersen ağırlıklı ortalama hesaplama aracına bakabilirsin. Sonuç bilgilendirme amaçlıdır; kontenjan ilanı esastır.