Zaman dilimi
Kısa tanım
Dünya üzerinde aynı yerel saati kullanan bölgedir; her dilim Eşgüdümlü Evrensel Zaman’a (UTC) göre belirli bir saat farkıyla tanımlanır.
Diğer adları: Saat dilimi, Saat farkı, Time zone
Dünya 24 saatte bir kez kendi etrafında döndüğü için güneş her yerde aynı anda tepeye çıkmaz. Teorik olarak her 15 boylam derecesi bir saatlik farka karşılık gelir. Pratikte ise ülkeler sınırlarına ve ekonomik ilişkilerine göre tek bir saat kullanmayı seçer; böylece zaman dilimleri düz çizgiler değil, siyasi haritaya benzeyen kırık çizgiler oluşturur.
UTC ve saat farkı
Referans saat, atom saatleriyle tutulan Eşgüdümlü Evrensel Zaman'dır (UTC). Her dilim UTC+3, UTC−5 gibi bir farkla tanımlanır. GMT, Greenwich'teki ortalama güneş saatidir ve günlük kullanımda UTC ile neredeyse aynıdır. Türkiye 2016'dan beri yıl boyunca UTC+3 kullanmaktadır; yaz saati uygulaması kaldırılmıştır.
Örnek: İstanbul'da 15.00 iken New York'ta (yazın UTC−4) saat 08.00, Tokyo'da (UTC+9) 21.00'dir. İki şehir arasındaki fark, UTC farklarının farkıdır: 3 − (−4) = 7 saat. Bu dönüşümleri saat dilimi dönüştürücüsüyle yapabilir, birçok şehri aynı anda dünya saatlerinde izleyebilirsin.
Yaz saati ve sık yapılan hatalar
Avrupa ve Kuzey Amerika ülkelerinin çoğu yazın saatleri bir saat ileri alır, ama geçiş tarihleri farklıdır; bu yüzden Türkiye ile Londra arasındaki fark yazın 2, kışın 3 saattir. Ayrıca bazı dilimler yarım saat (Hindistan UTC+5:30) ya da çeyrek saat (Nepal UTC+5:45) farklıdır.
Farklı ülkelerden katılımcıların olduğu toplantılarda herkes için makul saati bulmak toplantı saati planlayıcısıyla kolaylaşır. Doğuya ya da batıya uzun uçuşlarda biyolojik saatin uyum süresini jet lag hesaplamasıyla tahmin edebilirsin. Yazılımlarda tarih saklarken UTC kullanmak ve yalnızca gösterirken yerel saate çevirmek, dilim kaynaklı hataların çoğunu önler.