Molalite

Kışın yollara tuz serpilmesinin nedeni, suyun donma noktasını düşürmektir. Bu düşüşün ne kadar olacağını hesaplarken kullanılan derişim birimi molarite değil molalitedir.

Tanım ve formül

m = n(çözünen) / kg(çözücü). Molaritede payda çözeltinin hacmiyken, molalitede payda yalnızca çözücünün kütlesidir. Örneğin 0,5 mol glikozu 250 g suda çözdüğünde molalite 0,5 / 0,25 = 2 mol/kg, yani 2 molaldır.

Neden ayrı bir birime ihtiyaç var?

Sıvıların hacmi ısındıkça genleşir, soğudukça büzülür. Bu yüzden aynı çözeltinin molaritesi sıcaklığa göre küçük farklar gösterir. Kütle ise sıcaklıkla değişmez; molalite bu nedenle sıcaklık değişen deneylerde ve donma, kaynama noktası hesaplarında tercih edilir.

Koligatif özelliklerde kullanımı

Donma noktası alçalması ΔT_d = K_d · m · i formülüyle hesaplanır. Su için K_d yaklaşık 1,86 °C·kg/mol'dür; i ise çözünen maddenin kaç taneciğe ayrıştığını gösteren van 't Hoff faktörüdür. 1 molal NaCl çözeltisinde ideal durumda i ≈ 2 olduğundan donma noktası yaklaşık 1,86 × 1 × 2 = 3,72 °C düşer. Kaynama noktası yükselmesi de benzer bir formülle bulunur; su için kaynama sabiti yaklaşık 0,51 °C·kg/mol'dür.

Molariteye çevirme

İki birim arasında geçiş için çözeltinin yoğunluğunu bilmen gerekir. Seyreltik sulu çözeltilerde 1 litre çözelti yaklaşık 1 kg su içerdiği için molalite ve molarite neredeyse eşittir; derişim arttıkça fark büyür.

Sık yapılan hatalar

• Paydaya çözeltinin toplam kütlesini yazmak; doğrusu yalnızca çözücünün kütlesidir.
• Gramı kilograma çevirmeyi unutmak.
• Molalite (küçük m) ile kütle sembolünü ya da metre birimini karıştırmak.

Mol ve çözücü kütlesinden molaliteyi bulmak için molalite hesaplama aracını, hacim temelli derişim için molarite hesaplayıcısını kullanabilirsin.