Nakit dönüşüm süresi nasıl hesaplanır?
Bir işletme tedarikçisine ödeme yaptığı andan müşterisinden tahsilat yaptığı ana kadar geçen sürede faaliyetlerini kendi kaynağıyla finanse eder. Bu süreye nakit dönüşüm süresi denir. Nakit dönüşüm süresi hesaplama aracı net satışları, satılan malın maliyetini, ortalama stoğu, ortalama ticari alacak ve borcu ve dönem uzunluğunu alır; stokta kalma, alacak tahsil ve borç ödeme sürelerini ayrı ayrı gösterir.
Formül: Nakit dönüşüm süresi = stokta kalma süresi + alacak tahsil süresi − borç ödeme süresi. Stok ve borç süreleri satılan malın maliyetine, alacak süresi ise net satışlara göre hesaplanır. Bileşenleri ayrı ayrı incelemek için stok devir hızı ve alacak devir süresi araçlarına da bakabilirsin.
Örnek: Yıllık net satışların 3.650.000 TL, satılan malın maliyeti 2.190.000 TL olsun. Ortalama stok 300.000 TL ise stokta kalma süresi 300.000 / 2.190.000 × 365 = 50 gündür. Ortalama alacak 500.000 TL ile tahsil süresi 50 gün, ortalama borç 240.000 TL ile borç ödeme süresi 40 gün çıkar. Nakit dönüşüm süresi 50 + 50 − 40 = 60 gündür; yani her satış döngüsünde paran iki ay boyunca bağlı kalır.
CFO’lar, banka kredi uzmanları ve hızlı büyüyen KOBİ’ler bu göstergeyi işletme sermayesi ihtiyacını tahmin etmek için kullanır. Süreyi kısaltmanın üç yolu vardır: stoğu azaltmak, tahsilatı hızlandırmak ya da tedarikçiden daha uzun vade almak. Alacaklarını erken nakde çevirmek istersen faktoring maliyeti hesaplamasıyla bunun bedelini görebilirsin. Ürün bazında stok yeterliliği için stok gün sayısı aracı pratik bir tamamlayıcıdır. Sonuçlar karar desteği amaçlıdır; sektör koşullarıyla birlikte değerlendirilmelidir.