Net getiri

Bankanın ilan ettiği faiz oranı ya da fonun reklamındaki getiri, cebine girecek tutarı doğrudan göstermez. Arada stopaj, komisyon ve yönetim ücreti gibi kesintiler vardır; hepsi düşüldüğünde kalan kazanç net getiridir.

Mevduat örneği

500.000 TL'yi yıllık %40 brüt faizle 32 günlük vadeye yatırdığını düşün. Brüt faiz 500.000 × 0,40 × 32 / 365 = 17.534,25 TL'dir. Örnek olsun diye stopaj oranını %15 kabul edersek kesinti 2.630,14 TL, net faiz 14.904,11 TL olur. Stopaj oranları vadeye ve döneme göre değiştiği için güncel değer mevduat net getiri hesaplama aracında kullanılır.

Kesinti türleri

• Stopaj: mevduat faizi, fon kazancı, repo ve bazı menkul kıymet gelirlerinden kaynakta kesilen vergi.
• Komisyon ve işlem ücreti: hisse ve döviz alım satımında her işlemde düşen pay.
• Yönetim ücreti: fonlarda yıllık olarak fon varlığından düşülür ve getiriyi sessizce azaltır.
• Alış satış makası: altın ve dövizde alış ile satış fiyatı arasındaki fark.

Net getiri ve reel getiri

Net getiri, kesintilerden sonraki nominal kazançtır. Reel getiri ise bunun enflasyondan arındırılmış halidir: Reel getiri = (1 + net getiri) / (1 + enflasyon) − 1. Yıllık net %35 kazanıp enflasyonun %40 olduğu bir yılda reel getiri yaklaşık −%3,6'dır; yani paran çoğalmış görünse de satın alma gücün azalmıştır.

Farklı araçları aynı tutar ve vade için yan yana koymak istersen yatırım araçları net getiri karşılaştırmasını kullanabilirsin. Karşılaştırmada vadeyi ve vergi uygulamasını eşitlemek, sonucun güvenilirliği için şarttır.