Veraset ve intikal vergisi

Bir yakının vefatıyla sana kalan ev, araç ya da banka hesabı; ya da annenin babanın sana hediye ettiği bir daire vergi açısından sessiz kalmaz. Bu tür servet geçişleri 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu kapsamında veraset ve intikal vergisine tabidir.

İki farklı durum

• Veraset yoluyla intikal: Ölüm sonrası mirasçılara geçen mallar. Oranlar daha düşüktür ve kademeli olarak artar.
• İvazsız intikal: Bağış, hibe, çekiliş ikramiyesi gibi karşılıksız edinimler. Oranlar veraset oranlarından belirgin biçimde yüksektir.

Her iki tarifede de matrah büyüdükçe oran artar. Ayrıca eşe ve çocuklara kalan miras için kişi başına istisna tutarları vardır; bu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir. Güncel istisnalar ve dilimler veraset ve intikal vergisi hesaplama aracında kullanılır.

Matrah nasıl bulunur?

Taşınmazlarda emlak vergi değeri, araçlarda kasko değeri esas alınır; mevduat ve menkul kıymetlerde ölüm tarihindeki değer dikkate alınır. Murisin borçları ve cenaze masrafları matrahtan düşülebilir. Miras birden fazla mirasçıya kaldığında her mirasçı kendi payı üzerinden ayrı ayrı vergilendirilir ve istisnadan ayrı ayrı yararlanır.

Süreler ve ödeme

Mirasçılar, ölüm tarihinden itibaren kanunda belirtilen süre içinde (Türkiye'de ölümde genellikle 4 ay) veraset ve intikal vergisi beyannamesi vermelidir. Hesaplanan vergi üç yılda, her yıl iki eşit taksitle ödenebilir. Vergi ödenmeden taşınmazın tapuda mirasçılar adına satışı yapılamaz, banka hesapları da ilişik kesme belgesi olmadan serbest bırakılmaz.

Miras paylaşımında hangi mirasçıya ne kadar düşeceğini anlamak, vergiyi doğru tahmin etmenin ön şartıdır; beyan öncesinde vergi dairesinden ya da bir mali müşavirden teyit alman faydalı olur.