Uzaklaştıkça ses ne kadar azalır?
Bir jeneratörün, şantiyenin ya da konser sahnesinin sesi uzaklaştıkça zayıflar, ama bu azalma doğrusal değildir. Mesafeye göre ses azalması hesaplama aracı, serbest alanda yayılan ses için iki modeli kullanır. Nokta kaynakta (tek bir makine, hoparlör) ses küresel yayılır ve seviye L₂ = L₁ − 20 · log₁₀(r₂ / r₁) ile düşer. Çizgisel kaynakta (yoğun trafikli yol, uzun boru hattı) ses silindirik yayılır ve azalma 10 · log₁₀(r₂ / r₁) olur. Mesafeye göre ses azalması hesaplama sonucunda hedef noktadaki seviye, toplam azalma ve farklı uzaklıklar için bir tablo verilir.
Örnek: Bir kompresör 1 metrede 90 dB ölçülüyor. 10 metre uzakta seviye 90 − 20 · log₁₀(10) = 70 dB olur; 20 dB azalma. Uzaklık her ikiye katlandığında nokta kaynakta yaklaşık 6 dB azalma olur: 2 metrede 84, 4 metrede 78 dB. Aynı 90 dB bir otoyol gibi çizgisel bir kaynaktan gelseydi 10 metrede yalnızca 80 dB’e inerdi; her ikiye katlamada kayıp 3 dB’dir. Bu yüzden yol gürültüsü uzaklıkla çok daha yavaş azalır.
Çevresel gürültü raporu hazırlayanlar, şantiye ve fabrika yerleşimini planlayanlar, etkinlik organizatörleri bu hesaptan yararlanır. Aynı yasanın ışık ve radyasyon için genel hali ters kare yasası aracında yer alır. Birden fazla kaynağın toplam seviyesini bulmak için desibel toplama hesabını, logaritma adımlarını elle kontrol etmek istersen logaritma hesaplayıcısını kullanabilirsin.
Unutma ki bu model serbest alan varsayar: yansıtıcı duvarlar, zemin etkisi, rüzgar ve sıcaklık katmanları gerçek ölçümleri değiştirir. Yüksek frekanslarda hava sönümü de ek azalma yaratır. Kaynağa çok yakın noktalarda (kaynak boyutundan kısa mesafelerde) formül güvenilir değildir.