Tam sayılı kesri bileşik kesre çevirme
“2 tam 3/4” gibi yazılan karma kesirler günlük hayatta anlaşılır görünür ama işlem yaparken pratik değildir. Toplama, çarpma ya da bölme yapmadan önce onları bileşik kesre çevirmek gerekir. Bu araç tam sayılı kesri bileşik kesre çevirme işini yapar: tam kısmı, payı ve paydayı girdiğinde bileşik kesir karşılığını ve ondalık değerini gösterir.
Yöntem tek bir formüle dayanır: yeni pay = tam kısım × payda + pay; payda değişmez. Örneğin 2 tam 3/4 için 2 × 4 + 3 = 11 bulunur ve sonuç 11/4 olur. Ondalık karşılığı 11 ÷ 4 = 2,75’tir. Tersine bir bileşik kesri karma kesre çevirmek için payı paydaya bölersin: bölüm tam kısmı, kalan ise yeni payı verir. 17/5 için 17 ÷ 5 = 3, kalan 2 olduğundan sonuç 3 tam 2/5 eder.
Karma kesirler mutfakta, marangozlukta ve inç ölçülerinde sık görülür. “1 1/2 su bardağı un” ya da “3 1/4 inç vida” gibi ifadeleri hesaba katmadan önce bileşik kesre çevirmek işlemleri hatasız yapmanı sağlar. Örneğin 1 1/2 bardağı üçe katlamak için önce 3/2’ye çevirip 3 ile çarparsın: 9/2, yani 4 tam 1/2 bardak.
- Negatif karma kesirlerde eksi işareti bütün sayıya aittir: −2 3/4 = −11/4.
- Pay paydadan büyükse önce kesri sadeleştirip tam kısmı ayır.
- Payda sıfır olamaz.
İlkokul ve ortaokul öğrencileri, veliler ve tarifleri büyütüp küçültenler bu aracı sık kullanır. Elde ettiğin bileşik kesirle dört işlem yapmak için kesir hesaplama aracı, sonucu sade hâle getirmek için kesir sadeleştirme aracı işini görür. İnç cinsinden kesirli ölçüleri milimetreye çevirmek istersen uzunluk dönüştürücü sayfasını kullanabilirsin.