Resmi enflasyon neden seninkinden farklı olabilir?
TÜFE, ortalama bir hanenin harcama sepetine göre hesaplanır. Kirada oturan, çok yol yapan ya da çocuğu özel okula giden biri için gerçek fiyat artışı bu ortalamadan belirgin şekilde farklı olabilir. Kişisel enflasyon hesaplama aracı, aylık harcamalarını 13 ana harcama grubuna göre girmeni ister ve sana özel yıllık oranı bulur. Kişisel enflasyon hesaplama sonucunu resmi oranla yan yana görürsün.
Yöntem ağırlıklı ortalamadır: her grubun toplam harcaman içindeki payı, o grubun TÜİK tarafından açıklanan yıllık değişimiyle çarpılır ve sonuçlar toplanır. Grup oranları son açıklanan TÜFE bülteninden alınır ve her ay güncellenir. TÜİK’in 5 Ekim 2026’da açıkladığı Eylül 2026 verisine göre genel yıllık TÜFE yüzde 29,73’tür.
Örnek: Harcamanın yüzde 40’ı konuta, yüzde 30’u gıdaya, yüzde 30’u diğer kalemlere gidiyor olsun. Bu grupların yıllık artışı sırasıyla yüzde 40, 28 ve 25 ise kişisel enflasyonun 0,4 × 40 + 0,3 × 28 + 0,3 × 25 = yüzde 31,9 olur. Tablo, hangi grubun bu oranı kaç puan yukarı çektiğini de gösterir.
Harcamalarını girerken son birkaç ayın ortalamasını kullanmak daha doğru bir tablo verir; tek bir aydaki tatil ya da büyük alışveriş sonucu saptırabilir. Kira artışı yaşamış biriysen konut payının yüksek olması, kişisel oranının resmi rakamdan neden ayrıştığını açıklar.
Paranın zaman içindeki değer kaybını görmek için enflasyon hesaplama aracını, harcamalarını planlamak için 50/30/20 bütçe planlayıcısını kullanabilirsin. Maaşının fiyatlara ne kadar yetiştiğini alım gücü hesabında görebilirsin. Sonuç yaklaşık bir göstergedir ve bilgilendirme amaçlıdır; grup içindeki ürün dağılımın resmi sepetten farklıysa gerçek oranın da değişir.