Alış bedeli Yİ-ÜFE ile nasıl güncellenir?
Bir taşınmazı, hisseyi ya da başka bir varlığı satarken vergiye tabi kazanç, enflasyonun etkisinden arındırılmış maliyet üzerinden hesaplanabilir. Yİ-ÜFE endeksleme hesaplama aracı, alış ve satış tarihlerine göre doğru endeks aylarını seçer, artış oranını bulur ve yüzde 10 eşiği aşılmışsa endekslenmiş alış bedelini verir. Yİ-ÜFE endeksleme hesaplama için TÜİK’in yurt içi üretici fiyat endeksi serisi araçta hazır bulunur.
Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 81. maddeye göre karşılaştırma, alış ayından önceki ay ile satış ayından önceki ayın endeksleri arasında yapılır. Örneğin mayısta alınıp eylülde satılan bir varlık için nisan ve ağustos endeksleri kullanılır. Artış yüzde 10 ve üzerindeyse alış bedeli bu oranda artırılır; altında kalırsa maliyet olduğu gibi bırakılır. Eşiğin hemen altında kalmak bile endekslemeyi tamamen ortadan kaldırır.
Örnek: Mayıs 2023’te 1.000.000 TL’ye alınan bir varlık Eylül 2026’da satılıyor. Nisan 2023 endeksi 2.164,94, Ağustos 2026 endeksi 5.781,74’tür; artış yaklaşık yüzde 167 olduğu için maliyet 2.670.624 TL’ye yükselir. Bu tutarı satış bedelinden düşerek kazancını değer artış kazancı vergisi aracında hesaplayabilirsin. Genel fiyat artışını TÜFE ile karşılaştırmak için enflasyon hesaplama sayfası, yıllık katsayılar için yeniden değerleme oranı aracı faydalı olur.
Endeks verisi açıklanmamış bir ay seçersen araç son mevcut ayı belirterek uyarır. Sonuç bilgilendirme amaçlıdır, beyanda resmi endeks tablosunu esas al. Aynı varlık için birden fazla alım yaptıysan her partiyi kendi alış tarihiyle ayrı ayrı endekslemen gerekir. Alım sırasında ödediğin harç ve komisyon gibi giderler maliyet bedelinin parçası sayılabileceği için bunları alış bedeline ekleyerek girmeyi değerlendir.