Kira yükünü gelirle ölçmek
Ev ararken ilk sorulması gereken soru, kiranın aylık gelirine göre ne kadar ağır olduğudur. Kira gelir oranı hesaplama aracı, ödediğin kiranın hane net gelirinin yüzde kaçına denk geldiğini gösterir. Aidat ve faturaları da eklediğinde toplam konut giderinin gelire oranını ayrıca verir. Böylece kira gelir oranı hesaplama sonucunu yalnızca kira için değil, evin tüm sabit maliyeti için görmüş olursun.
Hesap basittir: kira oranı, kiranın gelire bölünmesiyle; konut gideri oranı ise kira, aidat ve faturaların toplamının gelire bölünmesiyle bulunur. Hedef oranı girdiğinde araç, gelir × hedef oran − diğer giderler formülüyle ödeyebileceğin azami kirayı hesaplar. Ayrıca kiranın güncel net asgari ücretin kaç katı olduğunu da gösterir.
Örnek: Hane gelirin 90.000 TL, kira 25.000 TL, aidat ve faturalar 4.000 TL olsun. Kira oranı %27,8, toplam konut gideri oranı %32,2 çıkar. Hedefi %30 tutarsan ödeyebileceğin azami kira 90.000 × 0,30 − 4.000 = 23.000 TL olur. Yani bu evde hedefin yaklaşık 2.000 TL üzerindesin.
- %30 kuralı yaygın bir ölçüttür; yasal bir sınır değildir.
- Gelir olarak brüt değil, eline geçen net tutarı yaz.
- Kira artışını hesaba katmayı unutma.
Bu hesap özellikle ilk kez ev tutacak gençler, şehir değiştiren aileler ve kira artış dönemini bekleyen kiracılar için yararlıdır. Ev sahibiyle pazarlık yaparken hangi kira seviyesinin bütçeni zorlamaya başladığını önceden bilmek elini güçlendirir.
Bütçenin geri kalanını planlamak için 50/30/20 bütçe planlayıcısını kullanabilir, gelecek yılki kirayı görmek için kira artış oranı hesaplamasına bakabilirsin. Maaşının netini bilmiyorsan önce brütten nete maaş hesabını yap. Sonuçlar bilgi vermek içindir; kiralama kararını kendi koşullarınla birlikte değerlendir.