Tasarruf oranı neden bu kadar önemli?
Tasarruf oranı hesaplama aracı, aylık net gelirinden harcamalarını düşüp kalan kısmın gelire oranını bulur. Ama asıl değeri ikinci adımda ortaya çıkar: aynı tasarruf oranıyla, mevcut birikimin ve beklediğin reel getiriyle finansal bağımsızlığa kaç yılda ulaşacağını da hesaplar. Yani tasarruf oranı yalnızca bir yüzde değil, çalışmak zorunda olduğun yıl sayısının göstergesidir.
Hedef birikim, yıllık harcamanın güvenli çekim oranına bölünmesiyle bulunur. Yüzde 4 kuralında yıllık harcamanın 25 katı gerekir. Süre ise birikimin ve her ay eklenen tutarın reel getiriyle büyüyerek bu hedefe ulaştığı ana göre çözülür.
Örnek: 60.000 TL gelirin, 45.000 TL harcaman varsa tasarruf oranın yüzde 25’tir. Hedef 13,5 milyon TL olur; 200.000 TL birikim ve yüzde 4 reel getiriyle bu yaklaşık 33,9 yıl sürer. Harcamayı 30.000 TL’ye indirirsen oran yüzde 50’ye çıkar, hedef 9 milyona düşer ve süre 16,9 yıla iner. Harcamayı azaltmak hem birikimi artırır hem hedefi küçültür; bu yüzden etkisi iki katlıdır.
Tasarruf oranını hesaplarken net geliri esas al; yıllık ikramiye ya da prim alıyorsan bunları aylığa bölerek ekle. Kredi anapara ödemeleri aslında borç azalttığı için bir tür birikimdir, ancak faiz kısmı harcama sayılır. Tabloda yüzde 10’dan yüzde 70’e kadar farklı oranların süreyi nasıl değiştirdiğini aynı anda görebilirsin; bu karşılaştırma hedef koymayı kolaylaştırır.
Harcamalarını kalemlere ayırmak için 50/30/20 bütçe planlayıcısını, ayrıntılı hedef için FIRE sayısı hesaplamasını kullanabilirsin. Maaşının netini bilmiyorsan önce brütten nete maaş aracına bak. Reel getiri varsayımı sonucu çok değiştirir; çıkan süre bilgilendirme amaçlıdır.