Dönme hızını farklı birimlerle okumak
Bir motor kataloğunda dev/dk, bir titreşim raporunda Hz, fizik kitabında ise rad/s görürsün; hepsi aynı dönme hızını anlatır. Açısal hız hesaplama aracı bu dört büyüklüğü birbirine çevirir: devir/dakika, frekans, açısal hız ve periyot. İsteğe bağlı yarıçap girersen dönen noktanın çizgisel hızını da m/s ve km/sa olarak verir. Böylece açısal hız hesaplama işini tek ekranda tamamlarsın.
Temel bağıntılar şunlar: f = rpm / 60, ω = 2π · f, T = 1 / f ve v = ω · r. Örnek: 3000 dev/dk dönen bir elektrik motoru düşünelim. Frekans 3000 / 60 = 50 Hz, açısal hız 2π × 50 ≈ 314,16 rad/s, periyot 0,02 saniyedir. Mile takılı 10 cm yarıçaplı bir kasnağın kenarındaki nokta 314,16 × 0,1 ≈ 31,4 m/s, yani yaklaşık 113 km/sa hızla hareket eder. Aynı mil üzerindeki tüm noktaların açısal hızı eşittir ama merkezden uzaklaştıkça çizgisel hız artar; taşlama diskleri ve fan kanatları için belirtilen azami devir sınırı bu yüzden önemlidir. Diskin çapı büyüdükçe izin verilen devir düşer.
Makine bakımcıları, CNC ve torna kullanıcıları, bisiklet ve otomotiv meraklıları, fizik öğrencileri bu dönüşümlere sık ihtiyaç duyar. Talaşlı imalatta kesme hızını devirden bulmak için kesme hızı aracına, araç tekerleğinin devrini hıza çevirmek için lastik devir hesaplayıcısına göz atabilirsin.
En sık karışan nokta, rad/s ile Hz’nin aynı birim sanılmasıdır; aralarında 2π katsayısı vardır. Ayrıca çizgisel hız için yarıçap yerine çapı girmek sonucu iki katına çıkarır. Dönen cisme etki eden merkezcil kuvveti bulmak istersen sonucu merkezcil kuvvet hesabına aktarabilirsin.