Stok çözeltiyi istenen yoğunluğa seyrelt
İlaç ve çözeltiler çoğu zaman yüksek konsantrasyonda hazır bulunur ve kullanım öncesinde seyreltilmesi gerekir. İlaç dilüsyon hesaplama aracı, stok konsantrasyonu, hedef konsantrasyonu ve son hacmi girdiğinde stoktan alınacak miktarı ve eklenecek seyrelticiyi hesaplar.
Hesap, C₁ × V₁ = C₂ × V₂ eşitliğine dayanır. C₁ stok konsantrasyonu, V₁ alınacak stok hacmi, C₂ hedef konsantrasyon, V₂ ise son hacimdir. V₁ = C₂ × V₂ ÷ C₁ olarak bulunur. Seyrelticinin hacmi son hacimden stok hacmi çıkarılarak hesaplanır. Seyreltme oranı da stoğun son hacme oranıdır.
Örnek: stok çözeltisi 100 mg/ml, hedef 10 mg/ml ve istenen son hacim 50 ml olsun. V₁ = 10 × 50 ÷ 100 = 5 ml stok gerekir. Buna 45 ml seyreltici eklenerek 50 ml hazırlanır. Seyreltme oranı 1:10’dur, yani 1 kısım stok ile 9 kısım seyreltici karışır.
Birimlerin aynı olduğundan emin olmak şarttır; mg/ml ile mcg/ml karıştırılırsa sonuç bin kat hatalı çıkar. Bu araç klinik karar için tek başına kullanılmamalıdır; hekim değerlendirmesi esastır. Çözelti hazırlarken kurum protokolleri ve ürün prospektüsündeki uyumlu seyrelticiler esas alınmalıdır.
Seyreltme sonrası çözeltinin saklama koşulları ve kullanım süresi ürün prospektüsünde belirtilir. Hesapladığın hacmi ölçerken uygun enjektör kullanmak, küçük hacimlerde oluşabilecek okuma hatalarını azaltır. Hesaplanan değerin hekim talimatıyla uyumlu olduğunu teyit etmek de gereklidir. Farklı ilaçların aynı çözücüyle uyumlu olmadığı durumlar bulunabilir.
Genel kimya çözeltilerinde benzer hesap için seyreltme hesaplama, hazırlanan çözeltiyle infüzyon hızını bulmak için infüzyon hızı hesaplama sayfalarını kullanabilirsin. Hacim birimlerini çevirmek için hacim dönüştürücü hazır.